Izraeli dhe Turqia përplasen gjithnjë e më shumë, Siria kthehet në pikën më të nxehtë

Prishtinë, 9 tetor 2026 07:05

Tensionet mes Izraelit dhe Turqisë po rriten në mënyrë të dukshme, ndërsa dy fuqitë rajonale po përballen me interesa të kundërta në Siri, Mesdheun Lindor, Jerusalemin dhe në çështjen e Hamasit.

Sipas raportimeve të fundit, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka urdhëruar Ministrinë e Drejtësisë që të përgatisë një dosje ligjore kundër presidentit turk Recep Tayyip Erdoğan, e cila mund të dërgohet në Gjykatën Penale Ndërkombëtare. Në qendër të saj pritet të jenë çështja kurde dhe akuzat izraelite për mbështetjen që Ankaraja i jep Hamasit. Megjithatë, efektet juridike të një nisme të tillë janë të pasigurta, pasi as Izraeli dhe as Turqia nuk janë palë në Statutin e Romës.

Përplasja nuk është vetëm diplomatike. Siria është shndërruar në pikën më të ndjeshme të rivalitetit mes dy vendeve. Turqia ka zgjeruar ndikimin e saj në Damask dhe po mbështet forcimin e ushtrisë siriane, ndërsa Izraeli e sheh rritjen e pranisë turke pranë kufijve të tij si një kërcënim strategjik.

Në gusht, Izraeli goditi bazën ajrore Abu al-Duhur në veriperëndim të Sirisë, pranë kufirit me Turqinë. Uashingtoni më pas deklaroi se po punonte për krijimin e një mekanizmi komunikimi mes Izraelit, Turqisë dhe Sirisë, me qëllim shmangien e një përplasjeje të drejtpërdrejtë.

Ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, e ka cilësuar Izraelin si kërcënimin me potencialin më të madh për destabilizimin e Sirisë, ndërsa Ankaraja ka vazhduar ta akuzojë Jerusalemin për shkeljen e sovranitetit sirian. Më 5 tetor, Turqia dënoi edhe aktivitetet izraelite në provincën Quneitra, duke e akuzuar Izraelin për shkelje të marrëveshjes së vitit 1974.

Një tjetër pikë tensioni është Mesdheu Lindor. Marrëveshja detare e vitit 2019 mes Turqisë dhe Libisë ka krijuar kundërshti me Greqinë dhe ka prekur interesat energjetike të Izraelit, Greqisë dhe Qipros. Ankara ka paralajmëruar gjithashtu se aktivitetet në zonat që ajo i konsideron pjesë të shelfit të saj kontinental duhet të koordinohen me Turqinë.

Ndërkohë, Izraeli është i shqetësuar edhe për marrëdhëniet e Ankarasë me Hamasin dhe praninë e strukturave të kësaj organizate në Turqi. Kjo çështje është bërë një prej burimeve kryesore të përplasjeve politike mes dy vendeve.

Pavarësisht retorikës së ashpër, një konflikt i drejtpërdrejtë ushtarak mes Izraelit dhe Turqisë nuk duket i pashmangshëm. Të dyja palët kanë interesa të fuqishme strategjike dhe aleanca të rëndësishme, ndërsa Shtetet e Bashkuara kanë ndërhyrë për të parandaluar incidente që mund të çojnë në përshkallëzim.

Megjithatë, zhvillimet në Siri, rritja e pranisë ushtarake turke dhe veprimet izraelite në territorin sirian po krijojnë një situatë ku një incident i vetëm mund të rrisë ndjeshëm rrezikun e përplasjes.

Kështu, rivaliteti Izrael–Turqi po kalon nga një konflikt kryesisht diplomatik në një përballje strategjike për ndikimin në Lindjen e Mesme, me Sirinë në qendër të saj.