Studentët në Serbi: Nga protestat kundër korrupsionit te narrativat nacionaliste për Kosovën

Prishtinë, 31 maj 2026 17:59

Lëvizja studentore në Serbi, e cila fillimisht fitoi mbështetje të gjerë publike për protestat kundër korrupsionit dhe qeverisjes së presidentit Aleksandar Vuçiq, po përballet me kritika të shumta pas artikulimit të qëndrimeve nacionaliste lidhur me Kosovën.

Debati u intensifikua pas publikimit të një memorandumi nga studentët protestues, në të cilin Kosova përshkruhet si “pjesë e patjetërsueshme dhe integrale e Serbisë”, ndërsa theksohet se statusi i saj nuk mund të jetë objekt negociatash. Dokumenti, i miratuar në Kragujevc, ka nxitur reagime të ashpra nga analistë, njohës të zhvillimeve rajonale dhe përfaqësues politikë shqiptarë.

Kritikët vlerësojnë se lëvizja studentore, e cila nisi si reagim ndaj korrupsionit dhe keqqeverisjes, po largohet nga kërkesat qytetare dhe po adopton narrativa që lidhen me nacionalizmin tradicional serb. Sipas tyre, qëndrimet e shprehura në memorandum ngjajnë me diskurset që kanë dominuar politikën serbe për dekada dhe nuk ofrojnë distancim nga ideologjitë që kanë ndikuar në konfliktet e së kaluarës.

Gazetari Enver Robelli ka vlerësuar se dokumenti përmban elemente të ngjashme me Memorandumin e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Serbisë të vitit 1986, i cili konsiderohet nga shumë studiues si një prej bazave ideologjike të nacionalizmit serb në fund të shekullit të kaluar. Sipas tij, retorika e përdorur në memorandum tregon se një pjesë e lëvizjes studentore vazhdon ta shohë Kosovën përmes prizmit të narrativave historike dhe jo realiteteve politike aktuale.

Në të njëjtën linjë është shprehur edhe profesori i Universitetit të Beogradit, Ivan Videnoviq, i cili ka deklaruar se memorandumi dëshmon vazhdimësinë e një kornize mendimi të ndërtuar mbi nacionalizmin serb të dekadave të fundit. Sipas tij, dokumenti reflekton mungesën e një shkëputjeje të qartë nga politikat dhe narrativat që kanë dominuar Serbinë që nga periudha e Slobodan Millosheviqit.

Protestat studentore në Serbi nisën pas tragjedisë në Novi Sad dhe fillimisht u fokusuan në kërkesa për transparencë, përgjegjësi institucionale dhe luftë kundër korrupsionit. Megjithatë, gjatë muajve të fundit janë vërejtur gjithnjë e më shumë mesazhe dhe qëndrime që lidhen me çështje identitare dhe kombëtare, veçanërisht me Kosovën, duke nxitur debat mbi drejtimin që po merr kjo lëvizje.

Zhvillimet e fundit kanë ngritur pikëpyetje nëse lëvizja studentore do të vazhdojë të mbetet e fokusuar në reformat demokratike dhe luftën kundër korrupsionit, apo do të zhvendoset drejt temave nacionaliste që tradicionalisht kanë dominuar diskursin politik në Serbi.