Feja, Gjeopolitika dhe Propaganda: Shkalla e Operacioneve të ndikimit në Ballkanin Perëndimor

Prishtinë, 12 mars 2026 08:56

Në epokën e konflikteve moderne, luftërat nuk zhvillohen më vetëm në fushën e betejës, por edhe në hapësirën e informacionit. Krahas përballjes ushtarake, ekziston një betejë paralele për të kontrolluar narrativën dhe për të formësuar perceptimin publik.

Propaganda, manipulimi i informacionit dhe dezinformimi janë bërë instrumente kyçe të konkurrencës gjeopolitike. Ballkani Perëndimor, për shkak të historisë së tij komplekse politike, tensioneve të trashëguara dhe strukturës së brishtë të peizazhit mediatik, mbetet një nga rajonet më të prekshme ndaj operacioneve të tilla të ndikimit, shkruan portali The Balkan Report.

Narrativat rreth “mbrojtjes së botës ortodokse”, për shembull, janë përdorur shpesh në diskurset që lidhen me politikën e jashtme ruse.

Rusia, Kina dhe në disa raste Irani, me kalimin e viteve kanë ndërtuar rrjete ndikimi në të gjithë peizazhin mediatik të Ballkanit. Këto rrjete përfshijnë media tradicionale, portale online, organizata kulturore dhe fetare, si dhe rrjete të fuqishme komunikimi në platformat e mediave sociale.

Qëllimi nuk është gjithmonë të bindet drejtpërdrejt publiku që të pranojë një narrativë të caktuar. Shpesh qëllimi është të krijohet konfuzion, të relativizohen faktet dhe të dobësohet besimi në institucionet demokratike dhe burimet tradicionale të informacionit.

Në Serbi, për shembull, një pjesë e mediave dhe tabloideve pro-qeveritare përhapin narrativa që shpesh përkojnë me linjat editoriale të mediave shtetërore ruse. Perëndimi portretizohet si një forcë destabilizuese në rendin ndërkombëtar, ndërsa Rusia paraqitet si një forcë që vë në dyshim atë rend dhe mbron parimin e sovranitetit shtetëror. Këto narrativa janë përforcuar veçanërisht që nga fillimi i luftës në Ukrainë, kur pjesë të mediave serbe promovuan interpretimin rus të konfliktit dhe relativizuan përgjegjësinë e Moskës për agresionin.

Në Bosnjë dhe Hercegovinë, veçanërisht në entitetin Republika Srpska, narrativat pro-ruse dhe anti-perëndimore kanë gjetur gjithashtu terren pjellor. Mediat dhe aktorët politikë të lidhur me strukturat e këtij entiteti shpesh riprodhojnë diskurse që janë në përputhje me strategjinë e komunikimit të Moskës. Në disa raste, këto narrativa janë të ndërthurura me retorikën nacionaliste që është tashmë pjesë e dinamikës së brendshme politike të Bosnjës dhe Hercegovinës.

Për shembull, në Kosovë, operacionet e dezinformimit shpesh lidhen me tensionet politike dhe situatën në pjesën veriore të vendit. Narrativat që qarkullojnë në disa media dhe rrjete sociale përpiqen ta portretizojnë Kosovën si një faktor destabilizues në rajon ose si një projekt të imponuar nga Perëndimi. Këto narrativa shpesh pasqyrojnë diskurset e promovuara nga disa media në Serbi, si dhe rrjetet e propagandës të lidhura me interesat ruse në rajon.

Në Mal të Zi, dezinformimi ishte veçanërisht i dukshëm gjatë periudhave të krizave politike dhe zgjedhjeve. Narrativat që lidhen me identitetin kombëtar, Kishën Ortodokse dhe orientimin gjeopolitik të vendit shpesh janë përdorur për të polarizuar opinionin publik. Në shumë raste, këto narrativa shpërndahen përmes rrjeteve të koordinuara në platformat e mediave sociale.

Një dimension tjetër i rëndësishëm është ndikimi i mediave të financuara nga shtetet e huaja. Kanalet mediatike si Russia Today, Sputnik dhe platforma të tjera të lidhura me strategjinë ruse të mediave ndërkombëtare kanë ruajtur një prani të konsiderueshme në hapësirën informative të rajonit për vite me radhë, veçanërisht në gjuhën serbe.

Ndërkohë, Kina ka investuar më shumë në diplomacinë mediatike dhe kulturore, duke promovuar narrativa që lidhen me zhvillimin ekonomik dhe një rend ndërkombëtar shumëpolar.

Irani, megjithëse me ndikim më të kufizuar në rajon, herë pas here përdor narrativa fetare dhe ideologjike për të ndërtuar solidaritet me komunitete të caktuara dhe për të promovuar interpretimin e tij të ngjarjeve në Lindjen e Mesme.