Si po instrumentalizohet feja në pretendimet e Serbisë kundër Kosovës

Prishtinë 07 janar 2025 17:03

Kur Ministri i Jashtëm serb, Marko Gjuriq, akuzoi autoritetet e Kosovës se po shënjestrojnë “serbët e krishterë në natën më të shenjtë të kalendarit ortodoks”, ai nuk po reagonte ndaj asnjë incidenti policor.

Ai po promovonte një kornizë të njohur dhe të qëllimshme – një që i riformulon mosmarrëveshjet administrative dhe dështimet e qeverisjes si prova të persekutimit fetar.

Ky dallim ka rëndësi. Akuzat për shtypje fetare janë ndër pretendimet më të rënda që mund të bëjë një zyrtar shtetëror.

Ato kërkojnë saktësi, prova dhe proporcionalitet. Ajo që ofroi Gjuriçi në vend të kësaj ishte përshkallëzimi i narrativës: një zhvendosje nga ligji dhe institucionet në besim dhe identitet, duke errësuar faktet dhe duke ngurtësuar qëndrimet në një moment kur normalizimi kërkon të kundërtën.

Çfarë ndodhi?

Incidentet e cituara nga Gjuriq ndodhën në prag të Krishtlindjeve Ortodokse në Mitrovicën e Veriut dhe Graçanicë. Në Mitrovicën e Veriut, Policia e Kosovës ndërhyri përkohësisht për të parandaluar vendosjen e një banderole me një përshëndetje tradicionale ortodokse të Krishtlindjeve. Banderola u kthye më vonë dhe u instalua.

Në Graçanicë, policia ndaloi për pak kohë qytetarët që po ktheheshin nga një ritual i Badnji danit dhe u kërkoi atyre të hiqnin bluzat me mbishkrime fetare.

Bluzat u kthyen. Nuk u bë asnjë arrestim. Nuk pati dhunë. Asnjë shërbesë kishtare nuk u ndërpre.

Këto fakte nuk janë në diskutim. Ajo që është në diskutim është kuptimi i tyre.

Ajo që nuk ndodhi është po aq e rëndësishme. Nuk kishte ndalim të adhurimit ortodoks. Asnjë ndalim të simboleve fetare sipas ligjit të Kosovës. Asnjë ndërprerje të liturgjive ose riteve fetare. Një fushatë persekutimi fetar nuk përmbyset brenda pak orësh, as nuk e lë të paprekur kuadrin ligjor që mbron lirinë e besimit dhe të shprehjes.