FDH: Në vitin 2024, është rritur në mënyrë drastike numri i aktakuzave për krime lufte në Serbi – objektivi janë kryesisht shqiptarët e Kosovës

Prishtinë, 18 Qershor 2025 –

Zyra e Prokurorit për Krime Lufte në Serbi, ngriti tetë padi kundër dhjetë personave në vitin 2024, që përfaqëson një rritje të konsiderueshme krahasuar me vitet e kaluara, njoftoi Fondi për të Drejtën Humanitare (FDH) në raportin e tij vjetor. Shumica e padive i referohen shqiptarëve të Kosovës, kurse FDH vlerëson se një praktikë e tillë është rezultat i presionit politik nga autoritetet dhe mediat pro-qeveritare.

Nga numri i përgjithshëm i padive, siç raportohet nga Radio Evropa e Lirë, shtatë i referohen krimeve kundër civilëve serbë në fund të viteve ’90-ta, dhe gjashtë të pandehur nuk janë në dispozicion të gjyqësorit serb. Ata do të gjykohen në mungesë, gjë që FDH e vlerëson si një trend shqetësues, i cili nuk kontribuon në drejtësi, por minon besimin e viktimave në institucione. “Pa një shkëmbim institucional të provave dhe informacionit midis Serbisë dhe Kosovës, do të vazhdojnë të ngrihen padi me cilësi të ulët që do të jenë të vështira për t’u provuar”, tha Mirjana Peshiq nga FDH.

Një praktikë e ngjashme vihet re edhe në Kosovë, ku gjatë vitit 2024, u ngritën gjashtë padi kundër 11 anëtarëve të forcave serbe, gjithashtu për gjykime në mungesë.

Viti 2024 u shënua gjithashtu nga kohëzgjatja e gjatë e procesit, dënimet e lehta dhe mungesa e padive kundër anëtarëve të rangut të lartë të forcave serbe, sipas raportit. FDH thekson se Serbia nuk ka bashkëpunuar me Kosovën në lidhje me kërkesat gjyqësore, pavarësisht marrëveshjes ekzistuese nga viti 2013 për ndihmë të ndërsjellë juridike. “Atmosfera e politikës revizioniste të kujtesës vazhdoi të shënojë gjyqet në Serbi gjatë vitit 2024”, tha Jovana Kolariq nga FDH.

Gjatë vitit 2024, Gjykata e Lartë në Beograd lëshoi ​​disa vendime për krime lufte. Tefik Mustafa u dënua me një vit burg për organizimin dhe nxitjen e kryerjes së gjenocidit dhe krimeve të luftës, por FDH kritikoi gjykimin e shpejtë dhe mungesën e provave bindëse.

Në të njëjtën periudhë, Nezir Mehmetaj u dënua me gjashtë vjet burg, ndërsa Hasan Dakaj u lirua pasi pranoi fajësinë. Rasti i shtatë ish-anëtarëve të Ushtrisë Popullore Jugosllave, të cilët u dënuan në prill 2024 me një total prej 56 vjetësh burg për masakrën e shqiptarëve të Kosovës në vitin 1999, tërhoqi vëmendje të veçantë.

Megjithatë, FDH paralajmëron se dënimet janë të pamjaftueshme dhe numri i viktimave të njohura është i zvogëluar në raport me situatën faktike të vërtetuar. “Përgjegjësia nuk kufizohet vetëm te autorët e menjëhershëm – ekziston përgjegjësia komanduese e oficerëve të lartë, e cila mbetet e paprekur nga ana gjyqësore”, përfundon raporti. Zyra e Prokurorit kompetent për Krime Lufte nuk iu përgjigj pyetjeve të RSE-së në lidhje me gjetjet e publikuara.