Kosova, Shqipëria dhe Kroacia drejt marrëveshjes për blerje të përbashkët të armëve amerikane

11 Gusht 2025

Kosova, Shqipëria dhe Kroacia drejt konkretizimit të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes.

Kosova, Shqipëria dhe Kroacia po punojnë për ta zbatuar në praktikë marrëveshjen e bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes, të nënshkruar më 18 mars në Tiranë nga ministrat përkatës të Mbrojtjes. Ky bashkëpunim, i dakorduar fillimisht në letër, ka hyrë në fazën e planifikimit operacional.

Ministritë e Mbrojtjes të Kosovës dhe Shqipërisë konfirmuan për Radion Evropa e Lirë se grupet e ekspertëve po punojnë në përgatitjen e planit të zbatimit. Sipas ministrit në detyrë të Mbrojtjes së Kosovës, Ejup Maqedonci, më 18 korrik në Tiranë është mbajtur takimi i grupit zbatues për detajimin e planit në nivel operacional. Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë bëri të ditur se në shtator do të prezantohet për miratim udhëzuesi final për tri ministritë.

Katër shtyllat e bashkëpunimit

Deklarata e nënshkruar nga Ejup Maqedonci (Kosovë), Pirro Vengu (Shqipëri) dhe Ivan Anushiq (Kroaci) përfshin katër pika kryesore:

1.Promovimi i kapaciteteve mbrojtëse dhe bashkëpunimi në industrinë e mbrojtjes;

2.Rritja e ndërveprueshmërisë përmes edukimit, trajnimeve dhe stërvitjeve;

3.Kundërpërgjigjja ndaj kërcënimeve hibride dhe forcimi i qëndrueshmërisë;

4.Mbështetje për integrimin euroatlantik.

Blerjet e përbashkëta të armatimit

Një ndër objektivat kryesore është blerja e përbashkët e kapaciteteve mbrojtëse. Maqedonci shpjegon se, në vend të tri porosive të veçanta, synohet një porosi e vetme për armë nga SHBA-ja, duke përdorur legjislacionin e secilit shtet, por me sasi dhe afate të përbashkëta të dorëzimit.

“Kështu, duke blerë më shumë, çmimi është më i ulët dhe furnizimi bëhet më shpejt,” tha ai. Këto blerje do të financohen nga fondet kombëtare të secilit vend.

Maqedonci theksoi se partnerët e marrëveshjes do të ndihmojnë Kosovën në procesin e integrimit euroatlantik, veçanërisht në anëtarësimin në Partneritetin për Paqe të NATO-s. Qeveria kroate ka deklaruar më herët se nismës mund t’i bashkohen edhe vende të tjera që duan ta mbështesin Kosovën dhe Shqipërinë në rrugën e tyre drejt BE-së dhe NATO-s.

Stërvitje dhe siguri kibernetike

Marrëveshja parasheh gjithashtu stërvitje ushtarake dypalëshe e trepalëshe, bashkëpunim në rekrutimin e personelit dhe rritjen e mundësive të edukimit në akademi ushtarake. Një tjetër prioritet është lufta kundër kërcënimeve hibride, përfshirë sulmet kibernetike, fushatat e dezinformimit dhe ndikimin e huaj dashakeq.

Për këtë qëllim, shtetet partnere do të shkëmbejnë informacione dhe shërbime inteligjente për të parandaluar sfidat e përbashkëta.

Maqedonci bëri të ditur se marrëveshja është mirëpritur nga Pentagoni gjatë vizitës së tij në SHBA në qershor, si dhe nga disa shtete anëtare të NATO-s. Megjithatë, Serbia ka kundërshtuar këtë bashkëpunim, duke e cilësuar si shkelje të marrëveshjes nënrajonale të vitit 1996 për kuotat e armatimit.

Pritjet e ardhshme

Takimi i radhës për këtë bashkëpunim pritet të mbahet në tetor, në kuadër të Kartës së SHBA-Adriatikut (A5), ku Kosova ka statusin e vëzhguesit. Anëtare të plotë janë Shqipëria, Kroacia, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Bosnja e Hercegovina.

Sipas Qeverisë kroate, ky bashkëpunim nuk ka për qëllim krijimin e një aleance të re ushtarake, pasi për këtë qëllim mjafton anëtarësimi në NATO.