Kosova, shembull rajonal në kontrollin e HIV/AIDS falë investimeve të qëndrueshme

Prishtinë, 1 dhjetor 2025 14:52

Kosova vazhdon të mbetet vend me shkallë të ulët të epidemisë së HIV/AIDS, një fakt që dëshmon efektivitetin e politikave shëndetësore të ndërmarra ndër vite. Në shënim të Ditës Botërore të Luftës kundër AIDS, Ministria e Shëndetësisë dhe Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës prezantuan të dhënat më të fundit dhe nismat që synojnë forcimin e mëtejshëm të sistemit shëndetësor.

Përfaqësuesja e Ministrisë së Shëndetësisë, Merita Vuthaj, theksoi se përballja me HIV/AIDS mbetet sfidë globale, por Kosova po ndërmerr hapa të qëndrueshëm drejt përmirësimit të qasjes në shërbime. Ajo njoftoi se vendi ka bërë progres të ndjeshëm me implementimin e sistemit modern të digjitalizimit për mbikëqyrjen e sëmundjeve ngjitëse (SMSN), i cili mundëson mbledhjen dhe analizimin e të dhënave në kohë reale. Ky sistem pritet të rrisë efikasitetin e reagimit institucional dhe të forcojë kontrollin ndaj sëmundjeve infektive.

Një hap tjetër i rëndësishëm është nisma për shpërndarjen e terapisë PrEP në institucionet e kujdesit parësor nga viti 2026, duke e bërë Kosovën ndër vendet e rajonit që promovon qasje të gjerë në profilaksinë parandaluese për grupet me rrezik të lartë. Kjo është dëshmi e orientimit drejt parandalimit, që konsiderohet çelësi kryesor në mbrojtjen nga HIV.

Edhe drejtoresha e IKSHPK-së, Ardita Baraku, vuri theksin tek rëndësia e mbështetjes financiare dhe qëndrueshmërisë së programeve shëndetësore. Ajo rikujtoi se terapia dhe testimet për HIV ofrohen falas në Kosovë, duke siguruar barazi dhe qasje të drejtë për të gjithë qytetarët.

UNFPA, që prej vitit 1999 ka mbështetur programet për parandalimin e HIV në Kosovë, theksoi rolin e rëndësishëm të institucioneve vendore në edukimin dhe ndërgjegjësimin e të rinjve. Falë bashkëpunimit të vazhdueshëm me organizatat ndërkombëtare, Kosova ka arritur të mbajë nën kontroll përhapjen e HIV dhe të ndërtojë struktura të qëndrueshme parandaluese.

Megjithëse gjatë vitit 2025 janë raportuar 31 raste të reja dhe 6 humbje jete si pasojë e AIDS, institucionet shëndetësore theksojnë se vendi ende klasifikohet me prevalencë të ulët. Monitorimi i rregullt, transparenca në raportim dhe përgatitja e strategjive të reja e kanë pozicionuar Kosovën si shembull rajonal në qasjen ndaj HIV.

Përmes modernizimit të sistemeve, sigurimit të shërbimeve falas dhe zgjerimit të programeve parandaluese, institucionet shëndetësore të Kosovës po dëshmojnë përkushtim të vazhdueshëm për mbrojtjen e shëndetit publik dhe krijimin e një ambienti ku qasja dhe dinjiteti i pacientëve mbeten prioritet.