Diskriminim në banka shkollore: Serbia bllokon librat për fëmijët shqiptarë në Luginë të Preshevës

Preshevë, 2 shtator 2026 07:17

Qeveria e Kosovës ka ndarë sërish mjetet për sigurimin e librave falas për nxënësit shqiptarë në Luginë të Preshevës, por Serbia nuk po e lejon transferimin e këtyre mjeteve te Këshilli Kombëtar Shqiptar, duke e bllokuar kështu drejtpërdrejt edhe shpërndarjen e librave për fëmijët shqiptarë. Përfaqësues të komunitetit shqiptar kanë thënë se Serbia po ua mohon shqiptarëve të drejtën për arsimim.

Për 3 mijë e 686 nxënës shqiptarë në Luginën e Preshevës, viti shkollor ka nisur pa libra në gjuhën shqipe.

Edhe pse fondet për sigurimin e tyre janë ndarë nga Kosova, ato vazhdojnë të mbahen të bllokuara nga Serbia.

Kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar, Enkel Rexhepi, ka thënë se mjetet po mbahen të bllokuara nga institucionet e Serbisë, nën përgjegjësinë politike të ministrit Demo Berisha.

“Pra, librat janë të aprovuar. Mjetet janë siguruar. Fëmijët janë në banka shkollore. Por Serbia po e ndalon fondin që do t’ua siguronte librat falas. Dhe kjo padrejtësi bëhet edhe më e rëndë kur kujtojmë se për shkollat e mesme në gjuhën shqipe, as edhe një tekst shkollor sipas plan-programeve bashkëkohore nuk është aprovuar në Serbi. Në fillore bllokohen fondet për librat e aprovuar. Në të mesme nuk aprovohen as librat. Mund t’i bllokojnë fondet për KKSh-në. Por nuk mund ta bëjnë normale që 3.686 fëmijë shqiptarë të mbeten pa libra, vetëm pse mësojnë shqip”, ka thënë Rexhepi.

Shqetësim për mungesën e librave në gjuhën shqipe ka shprehur edhe ish-kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar, Ragmi Mustafi.

“Për këtë çështje janë njoftuar të gjitha vendet e QUIN-tit, Këshilli i Evropës dhe OSBE dhe njëkohësisht bëhet trysni në mënyrë që të rregullohet sa i përket shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Kjo vetëm se e tregon për karakterin demokratik që nuk e ka e që i mungon Republikës së Serbisë që është duke rrëshqitur në një politik që është diktatoriale që për qasje i shef shqiptarët në mënyrë armiqësore e në vazhdimësi i ka diskriminuar”, ka thënë Mustafi.

Ai po ashtu ka thënë se rreth 2 mijë nxënës shqiptarë të tri shkollave të mesme në Preshevë dhe Bujanoc mësojnë përmes diktimit dhe shpjegimeve të mësimdhënësve.

Mustafi ka thënë se nxënësit e shkollave fillore mësojnë me libra të bazuar në tekstet e Republikës së Shqipërisë, me përjashtim të disa teksteve të historisë që nuk janë miratuar nga Serbia.

“Megjithatë disa tekste edhe nuk janë aprovuar siç është historia e klasës së 5-të, 6-të dhe klasës së 8-të për shkak se nuk është arritur dakordancë mbi atë se çfarë shkruhet aty dhe u është shkurtuar nxënësve shqiptarë të Luginës për të mësuar njëjtë historinë ashtu siç e mësojnë në Shqipëri dhe Kosovë. Ajo që është e rëndësishme është që Abetarja në radhë të parë është aprovuar si komplet i teksteve gjithashtu tekstet e gjuhës shqipe nga klasa e parë në të 8-tën”, ka thënë ai.

Vitin e kaluar, për nxënësit shqiptarë të shkollave fillore në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë janë siguruar 35.448 libra shkollorë në gjuhën shqipe, të shpërndarë në rreth 15 shkolla fillore.

Për nxënësit shqiptarë në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë, mësimi në gjuhë amtare organizohet në tri institucione parashkollore, në 14 shkolla fillore dhe tri shkolla të mesme.

Shqiptarët në Luginë, pos arsimit, përballen edhe me shumë vështirësi të tjera.