Lufta në Kosovë la plagë të thella në trashëgiminë kulturore

Prishtinë, 02.04.2026 07:30

Gjatë luftës në Kosovë (1998–1999), qindra objekte të trashëgimisë kulturore u dogjën, u shkatërruan ose u dëmtuan rëndë. Këto përfshijnë xhami, kisha katolike, biblioteka, muze dhe monumente historike me rëndësi për shqiptarët.

Sipas studiuesve, Serbia gjithashtu mori mbi 1,200 artefakte nga muzetë e Kosovës, ndërsa deri më sot është kthyer vetëm një prej tyre.

Historianët theksojnë se shkatërrimi nuk ishte i rastësishëm, por pjesë e një fushate më të gjerë që synonte identitetin kulturor të shqiptarëve. Gjatë luftës u dëmtuan rreth 300 xhami dhe 17 kisha katolike, ndërsa rreth 80 biblioteka u shkatërruan, duke humbur miliona libra.

Po ashtu, u shkatërruan edhe rreth 500 kulla tradicionale dhe mbi 120 mijë shtëpi e objekte tjera, duke lënë pasoja të mëdha edhe në jetën dhe kujtesën personale të qytetarëve.

Studiuesit vlerësojnë se ky shkatërrim ishte sistematik dhe i organizuar ndër vite, duke kulmuar gjatë luftës. Përveç dëmeve fizike, u zhdukën edhe dokumente, arkiva dhe materiale me vlerë të madhe historike dhe kulturore.

Sot, një nga sfidat kryesore mbetet dokumentimi i këtyre dëmeve, pasi shumë objekte janë rindërtuar dhe gjurmët e luftës janë zhdukur gradualisht.