NATO pengon stërvitjen ruse për sabotimin e kabllove nënujore

Prishtinë, 12 shtator 2026 09:15

Një operacion i përbashkët i aleatëve të NATO-s ka penguar një stërvitje të fshehtë ruse në ujërat e Arktikut, ku Moska dyshohet se po testonte teknologji të reja për dëmtimin e kabllove kritike nënujore.

Sipas Reuters, nëndetëse ruse të lidhura me drejtorinë GUGI, strukturën e ushtrisë ruse përgjegjëse për operacionet në thellësi të detit, u zbuluan pranë arkipelagut Svalbard duke simuluar përdorimin e një arme të sofistikuar që mund të çaktivizojë kabllot nënujore pa lënë gjurmë.

Operacioni u monitorua nga Britania e Madhe, Norvegjia dhe Shtetet e Bashkuara. Anijet ruse u gjurmuan dhe u përballën në det, duke pamundësuar përfundimin e stërvitjes. Më pas, ato u larguan nga zona. Sipas zyrtarëve perëndimorë të cituar nga Reuters, Rusia nuk dëmtoi asnjë kabllo gjatë këtij operacioni.

Zbulimi i këtij aktiviteti vjen në një periudhë shqetësimi në rritje në Evropë për operacionet e dyshuara ruse kundër infrastrukturës kritike. Kabllot nënujore të telekomunikacionit dhe energjisë janë thelbësore për internetin global, komunikimet dhe transaksionet financiare.

Dy kabllo me fibra optike që lidhin Svalbardin me Norvegjinë kontinentale shtrihen deri në rreth 2,700 metra thellësi dhe bartin sasi të mëdha të të dhënave satelitore. Për këtë arsye, zona konsiderohet me rëndësi të veçantë strategjike.

Zyrtarët britanikë dhe norvegjezë ia përcollën Moskës informacionet mbi operacionin, duke synuar t’i tregonin Rusisë se aktivitetet e saj nënujore po monitorohen. Ministri norvegjez i Mbrojtjes, Tore Sandvik, tha se aleatët i kanë bërë të qartë Moskës se çdo përpjekje për të goditur infrastrukturën kritike do të zbulohet dhe do të ketë pasoja.

Shqetësimi për sigurinë e infrastrukturës nënujore është rritur ndjeshëm që nga dëmtimi i tubacioneve Nord Stream në vitin 2022. Ndërkohë, që nga viti 2023 është vërejtur rritje e numrit të anijeve që lundrojnë ngadalë mbi ose pranë kabllove dhe tubacioneve nënujore, aktivitet që ekspertët e sigurisë e konsiderojnë potencialisht si përpjekje për hartëzimin e infrastrukturës për qëllime sabotimi.

Në përgjigje të këtyre kërcënimeve, NATO ka forcuar monitorimin e infrastrukturës nënujore përmes iniciativave si “Baltic Sentry”, ndërsa Britania udhëheq edhe operacionin “Nordic Warden”.

Zyrtarët perëndimorë paralajmërojnë se infrastruktura nënujore e Evropës mbetet e cenueshme, ndërsa Rusia dhe Kina konsiderohen ndër aktorët më aktivë dhe më shqetësues në hapësirën nënujore.

Në gusht, drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, zhvilloi një vizitë në Moskë, ku, sipas dy personave të njohur me çështjen, një nga qëllimet ishte paralajmërimi i Rusisë kundër përshkallëzimit të operacioneve të sabotimit në Evropë. Reuters nuk ka mundur të konfirmojë nëse gjatë takimeve është diskutuar konkretisht për operacionet e fshehta nënujore ruse.