Kosova jashtë Listës së Shteteve të Brishta: Çka do të thotë për ekonominë?

19 korrik 2025

Pas më shumë se 15 vjetësh, Kosova është hequr nga Lista e Shteteve në Situata të Brishtësisë dhe Konfliktit, fillimisht nga Banka Botërore më 9 korrik dhe më pas edhe nga Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN).

Ky zhvillim konsiderohet si njohje e përparimit institucional dhe makro-financiar të Kosovës. Ekspertët theksojnë se vendimi përforcon imazhin e vendit si një destinacion i besueshëm për investime të huaja dhe rrit mundësitë për kredi më të favorshme nga tregjet ndërkombëtare.

Përfitimet kryesore:

Qasje më e lehtë në kreditim me norma më të ulëta interesi.

Mbështetje më e madhe nga FMN dhe Banka Botërore për sektorët publik dhe privat.

Rritje e besimit nga investitorët ndërkombëtarë dhe nga tregjet financiare të zhvilluara.

Sipas profesorëve të ekonomisë, Mejdi Bektashi dhe Berim Ramosaj, largimi nga kjo listë vjen si rezultat i punës së Bankës Qendrore të Kosovës dhe përmirësimeve në politikat makro-financiare. Megjithatë, ata paralajmërojnë se mungesa e institucioneve funksionale dhe masat shtrënguese të BE-së mbeten sfida serioze.

“Vendimet e FMN-së dhe BB-së janë mesazh i fuqishëm për stabilitetin ekonomik, por jo tregues i një përmirësimi të thellë real. Qeveria në detyrë nuk ka ndikuar aq sa BQK në këtë sukses”, vlerëson Bektashi.

Konteksti politik: Kosova vazhdon të funksionojë me një qeveri në detyrë, për shkak të mungesës së konstituimit të Kuvendit pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, çka sipas analistëve, dëmton besueshmërinë politike.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e përshëndeti vendimin, duke e cilësuar si rezultat të “punës së përkushtuar të katër viteve të fundit”.

Rreziku i rikthimit? Ekspertët vlerësojnë se rikthimi në listë është pak i mundshëm, për shkak të kompleksitetit të procedurave dhe bazës së gjerë të të dhënave mbi të cilat u mor vendimi. Megjithatë, ata theksojnë se për të ruajtur këtë status, autoritetet duhet të forcojnë qeverisjen, të zbatojnë reforma të qëndrueshme ekonomike dhe të rikthejnë funksionalitetin institucional.