Prishtin\u00eb, 1 shtator 2026 15:59<\/p>\n
Vdekja e Ratko Mlladiqit dhe reagimet q\u00eb pasuan n\u00eb Serbi e n\u00eb Republik\u00ebn Srpska kan\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah se ideologjia q\u00eb prodhoi luft\u00ebrat dhe krimet e viteve \u201990 nuk \u00ebsht\u00eb zhdukur, por \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtatur me rrethanat e reja.<\/p>\n
K\u00ebshtu vler\u00ebson kryetarja e Komitetit t\u00eb Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut n\u00eb Serbi, Sonja Biserko, e cila thot\u00eb se glorifikimi i Mlladiqit pas vdekjes s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi se nj\u00eb pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb serbe ende nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr luft\u00ebrat n\u00eb Kroaci, Bosnje e Hercegovin\u00eb dhe Kosov\u00eb.<\/p>\n
Sipas saj, Mlladiqi nuk ishte arkitekti i vet\u00ebm i politik\u00ebs q\u00eb \u00e7oi n\u00eb gjenocid dhe krime masive, por zbatuesi kryesor ushtarak i saj.<\/p>\n
\u201cP\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr luft\u00ebrat e viteve \u201990 nuk mund t\u00eb kufizohet vet\u00ebm te disa lider\u00eb ushtarak\u00eb dhe politik\u00eb q\u00eb p\u00ebrfunduan para Tribunalit t\u00eb Hag\u00ebs\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Biserko.<\/p>\n
Ajo thekson se p\u00ebrgatitja p\u00ebr luft\u00ebrat kishte nisur shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt, p\u00ebrmes nj\u00eb procesi politik, ideologjik dhe propagandistik.<\/p>\n
Sipas Biserkos, ve\u00e7an\u00ebrisht periudha nga fundi i viteve \u201980 deri n\u00eb vitin 1991 ishte vendimtare, kur mediat n\u00eb Beograd krijuan nj\u00eb atmosfer\u00eb t\u00eb vazhdueshme frike, k\u00ebrc\u00ebnimi dhe armiq\u00ebsie.<\/p>\n
\u201c\u00c7njer\u00ebzimi i \u2018t\u00eb tjer\u00ebve\u2019 ishte nj\u00eb hap ky\u00e7 n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces. Fillimisht kroat\u00ebt dhe shqiptar\u00ebt paraqiteshin si k\u00ebrc\u00ebnim ekzistencial p\u00ebr serb\u00ebt, nd\u00ebrsa m\u00eb pas edhe mysliman\u00ebt u b\u00ebn\u00eb objekt i nj\u00eb propagande gjithnj\u00eb e m\u00eb intensive\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur ajo.<\/p>\n
Ajo p\u00ebrmend edhe fushatat mediatike t\u00eb zhvilluara n\u00eb gazet\u00ebn e Beogradit \u201cPolitika\u201d, duke th\u00ebn\u00eb se ato ishin pjes\u00eb e nj\u00eb procesi m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb mobilizimit t\u00eb opinionit publik dhe p\u00ebrgatitjes s\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr konflikt.<\/p>\n
\u201cMlladiqi ishte zbatuesi kryesor ushtarak\u201d<\/p>\n
Biserko thot\u00eb se roli i Mlladiqit n\u00eb zbatimin e politik\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs ishte vendimtar, por p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr k\u00ebt\u00eb politik\u00eb shtrihej shum\u00eb m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n
Ajo kujton se n\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb t\u00eb Kuvendit t\u00eb Republik\u00ebs Srpska n\u00eb vitin 1992, Mlladiqi kishte paralajm\u00ebruar se realizimi i objektivave t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb p\u00ebrcaktuara nga udh\u00ebheqja serbe n\u00eb Pale do t\u00eb n\u00ebnkuptonte gjenocid.<\/p>\n
Sipas saj, kjo tregon se ai ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr natyr\u00ebn dhe pasojat e politik\u00ebs q\u00eb po zbatohej.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, Biserko thot\u00eb se arkitekt\u00ebt e k\u00ebsaj politike nuk ndodheshin vet\u00ebm n\u00eb strukturat politike e ushtarake t\u00eb serb\u00ebve t\u00eb Bosnj\u00ebs.<\/p>\n
\u201cShum\u00eb prej tyre mbet\u00ebn jasht\u00eb rrezes s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe vazhduan t\u00eb vepronin nga institucionet n\u00eb Beograd \u2013 n\u00eb qarqet akademike dhe kulturore, n\u00eb strukturat e Ushtris\u00eb Popullore Jugosllave dhe sh\u00ebrbimet e siguris\u00eb, si dhe n\u00eb aparatin politik dhe mediatik q\u00eb krijonte baz\u00ebn ideologjike p\u00ebr luft\u00ebn\u201d, ka deklaruar ajo.<\/p>\n
Glorifikimi i Mlladiqit dhe \u201cbota serbe\u201d<\/p>\n
Reagimet pas vdekjes s\u00eb Mlladiqit, sipas Biserkos, nuk duhet par\u00eb si nj\u00eb fenomen i izoluar.<\/p>\n
Ajo thot\u00eb se ato d\u00ebshmuan se ideologjia q\u00eb prodhoi luft\u00ebrat e viteve \u201990 vazhdon t\u00eb ket\u00eb mb\u00ebshtetje n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb serbe.<\/p>\n
\u201cVdekja e tij vet\u00ebm e b\u00ebri t\u00eb dukshme at\u00eb q\u00eb kishte qen\u00eb e pranishme gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur Biserko.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, ajo e lidh konceptin e \u201cbot\u00ebs serbe\u201d me nj\u00eb vazhdim\u00ebsi t\u00eb projektit politik t\u00eb viteve \u201990, por me mjete t\u00eb tjera.<\/p>\n
Sipas saj, sot ndikimi i Serbis\u00eb n\u00eb hap\u00ebsirat ku jetojn\u00eb serb\u00eb synohet t\u00eb ruhet dhe zgjerohet p\u00ebrmes instrumenteve diplomatike, politike, ekonomike dhe kulturore.<\/p>\n
Biserko i referohet edhe disa dokumenteve strategjike t\u00eb Serbis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb dokumente p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet me diaspor\u00ebn, strategjin\u00eb e siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe \u201cKart\u00ebn p\u00ebr hap\u00ebsir\u00ebn kulturore serbe\u201d.<\/p>\n
\u201cK\u00ebto dokumente tregojn\u00eb se pushtetet ndryshojn\u00eb, por ideja e Serbis\u00eb s\u00eb Madhe mbijeton\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ajo.<\/p>\n
Kritika ndaj Per\u00ebndimit<\/p>\n
Biserko kritikon edhe qasjen e vendeve per\u00ebndimore ndaj Serbis\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb se p\u00ebr vite me radh\u00eb prioritet ka qen\u00eb stabiliteti afatshkurt\u00ebr, nd\u00ebrsa jan\u00eb toleruar politika q\u00eb, sipas saj, kan\u00eb nxitur tensione n\u00eb rajon.<\/p>\n
Ajo thot\u00eb se qeverit\u00eb per\u00ebndimore kan\u00eb mb\u00ebshtetur presidentin serb Aleksandar Vu\u00e7iq, me pritshm\u00ebrin\u00eb se Serbia gradualisht do t\u00eb afrohej me Per\u00ebndimin.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, sipas saj, jan\u00eb toleruar promovimi i konceptit t\u00eb \u201cbot\u00ebs serbe\u201d, presionet ndaj shteteve fqinje dhe armatosja e Serbis\u00eb.<\/p>\n
Biserko e sheh si problematike edhe politik\u00ebn e ashtuquajtur t\u00eb \u201cneutralitetit ushtarak\u201d t\u00eb Serbis\u00eb, duke theksuar se vendi nd\u00ebrkoh\u00eb ka rritur ndjesh\u00ebm kapacitetet e tij ushtarake.<\/p>\n
Ajo paralajm\u00ebron se dob\u00ebsimi i angazhimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Ballkan mund t\u00eb krijoj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr elitat nacionaliste q\u00eb t\u00eb promovojn\u00eb agjendat e tyre.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, p\u00ebrmend Republik\u00ebn Srpska, aktivitetet e mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb Milorad Dodikut dhe rolin e Serbis\u00eb n\u00eb promovimin e \u201cbot\u00ebs serbe\u201d.<\/p>\n
Kosova dhe komuniteti serb<\/p>\n
Duke folur p\u00ebr Kosov\u00ebn, Biserko thot\u00eb se Beogradi vazhdon ta p\u00ebrdor\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs p\u00ebr mobilizim politik t\u00eb opinionit serb.<\/p>\n
Sipas saj, komuniteti serb n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb instrumentalizuar p\u00ebr dekada nga Beogradi, nd\u00ebrsa Lista Serbe, sipas saj, ka margjinalizuar aktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb serb\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb dialogojn\u00eb me Prishtin\u00ebn.<\/p>\n
Ajo vler\u00ebson se komuniteti serb sot ka kapacitete t\u00eb kufizuara p\u00ebr t\u00eb artikuluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur q\u00ebndrimet e tij politike.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, thot\u00eb ajo, shp\u00ebrngulja e serb\u00ebve nga Kosova vazhdon prej dekadash.<\/p>\n
Biserko vler\u00ebson se Kosova vazhdon t\u00eb p\u00ebrdoret si instrument p\u00ebr mobilizimin e serb\u00ebve n\u00eb Serbi dhe n\u00eb Kosov\u00eb, pavar\u00ebsisht ndryshimeve n\u00eb qasjen politike t\u00eb Beogradit.<\/p>\n
Mali i Zi, nj\u00eb pik\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e p\u00ebrplasjes<\/p>\n
Nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e ndikimit serb, sipas Biserkos, \u00ebsht\u00eb Mali i Zi.<\/p>\n
Ajo thot\u00eb se Beogradi p\u00ebrpiqet t\u00eb ruaj\u00eb ndikimin politik dhe identitar n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet p\u00ebrmes Kish\u00ebs Ortodokse Serbe, mediave, lidhjeve ekonomike dhe aktor\u00ebve politik\u00eb.<\/p>\n
Sipas saj, an\u00ebtar\u00ebsimi i Malit t\u00eb Zi n\u00eb Bashkimin Evropian do ta ngushtonte hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr realizimin e konceptit t\u00eb \u201cbot\u00ebs serbe\u201d.<\/p>\n
\u201cMali i Zi sot \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet ky\u00e7e ku kryq\u00ebzohen perspektiva evropiane e Ballkanit Per\u00ebndimor, por edhe ambicia e Beogradit p\u00ebr t\u00eb ruajtur ndikimin politik dhe identitar n\u00eb rajon\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ajo.<\/p>\n
Mlladiqi si simbol i nj\u00eb ideologjie<\/p>\n
P\u00ebr Biserkon, m\u00ebnyra se si po trajtohet figura e Mlladiqit pas vdekjes s\u00eb tij ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi m\u00eb t\u00eb madhe se vet\u00eb varrimi i tij.<\/p>\n
Ajo thot\u00eb se glorifikimi i tij ndihmon n\u00eb zbehjen ose relativizimin e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr gjenocidin n\u00eb Srebrenic\u00eb.<\/p>\n
\u201cMlladiqi \u00ebsht\u00eb glorifikuar p\u00ebr dekada n\u00eb Serbi; portreti i tij gjendet n\u00eb grafite n\u00eb mbar\u00eb vendin, nd\u00ebrsa biografia e tij paraqitet si pjes\u00eb e heroizmit komb\u00ebtar\u201d, ka deklaruar ajo.<\/p>\n
Sipas saj, shnd\u00ebrrimi i autorit t\u00eb gjenocidit n\u00eb hero \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb indirekte p\u00ebr t\u00eb mohuar vet\u00eb krimin.<\/p>\n
Ajo paralajm\u00ebron se nj\u00eb varrim me nderime shtet\u00ebrore do t\u00eb mund t\u00eb shnd\u00ebrrohej n\u00eb manifestim t\u00eb ideologjis\u00eb nacionaliste.<\/p>\n
\u201cMlladiqi \u00ebsht\u00eb simbol i projektit p\u00ebr t\u00eb cilin Serbia luftoi gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb viteve \u201990 \u2013 zgjerimit territorial dhe krijimit t\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsire etnikisht homogjene\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Biserko.<\/p>\n
\u201cBallkani po hyn n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikshme\u201d<\/p>\n
N\u00eb fund, Biserko paralajm\u00ebron se Ballkani po p\u00ebrballet me nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb re pasigurie, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrplasen interesat e aktor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n
Ajo p\u00ebrmend Rusin\u00eb, Kin\u00ebn, Turqin\u00eb, SHBA-n\u00eb dhe Bashkimin Evropian si aktor\u00eb me interesa t\u00eb ndryshme n\u00eb rajon.<\/p>\n
Sipas saj, BE-ja ka humbur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb autoritetit t\u00eb saj p\u00ebr shkak t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb \u201cstabilokracis\u00eb\u201d, nd\u00ebrsa Ballkani po shihet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga perspektiva e siguris\u00eb.<\/p>\n
\u201cReagimet ndaj vdekjes s\u00eb Mlladiqit nuk jan\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje e q\u00ebndrimit ndaj nj\u00eb krimineli t\u00eb d\u00ebnuar lufte, por simptom\u00eb e nj\u00eb problemi shum\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb: faktit se ideologjia q\u00eb prodhoi luft\u00ebrat nuk \u00ebsht\u00eb mposhtur n\u00eb aspektin politik dhe shoq\u00ebror\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Biserko.<\/p>\n
Ajo vler\u00ebson se kjo ideologji nuk \u00ebsht\u00eb zhdukur, por \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtatur me rrethanat e reja dhe ka marr\u00eb mjete t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb ushtruar ndikim.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, sipas saj, luft\u00ebrat jugosllave mbeten nj\u00eb paralajm\u00ebrim p\u00ebr rrezikun q\u00eb paraqet shnd\u00ebrrimi i identitetit komb\u00ebtar n\u00eb projekt politik t\u00eb shoq\u00ebruar me ambicie territoriale.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prishtin\u00eb, 1 shtator 2026 15:59 Vdekja e Ratko Mlladiqit dhe reagimet q\u00eb pasuan n\u00eb Serbi e n\u00eb Republik\u00ebn Srpska kan\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah se ideologjia<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":63801,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-63800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politike-sq"],"yoast_head":"\n