Prishtin\u00eb, 29 korrik 2025<\/p>\n
29 Korrik 1913 \u2013 Traktati i Londr\u00ebs dhe ndarja e Shqip\u00ebris\u00eb<\/strong><\/p>\n M\u00eb 29 korrik 1913, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Ambasador\u00ebve q\u00eb ishte mbajtur gjat\u00eb viteve 1912\u20131913 n\u00eb Lond\u00ebr, u n\u00ebnshkrua vendimi p\u00ebrfundimtar q\u00eb njihte Principat\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb si nj\u00eb shtet t\u00eb pavarur nga Perandoria Osmane. Megjithat\u00eb, bashk\u00eb me njohjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare, u b\u00eb edhe ndarja p\u00ebrfundimtare e territoreve shqiptare, duke l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb kufijve rreth 40% t\u00eb tokave t\u00eb banuara nga shqiptar\u00eb.<\/p>\n Nj\u00eb njohje me shum\u00eb kosto<\/strong><\/p>\n Konferenca e Ambasador\u00ebve nuk u kufizua vet\u00ebm n\u00eb njohjen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, por kishte p\u00ebr q\u00ebllim edhe rishikimin e kufijve n\u00eb Ballkan, si pasoj\u00eb e ndryshimeve t\u00eb balanc\u00ebs s\u00eb fuqis\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Ballkanike. Vendimet e saj ndaluan cop\u00ebtimin e plot\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, por nuk e penguan shk\u00ebputjen e krahinave shqiptare si Kosova dhe trevat e Shqip\u00ebris\u00eb Lindore (sot n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut), nd\u00ebrsa m\u00eb pas u diskutua edhe fati i \u00c7am\u00ebris\u00eb n\u00eb jug.<\/p>\n Vendimet u diktuan nga interesat strategjike dhe politike t\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha dhe t\u00eb shteteve fqinje, e jo nga realitetet etnografike n\u00eb terren. Shqip\u00ebria nuk pati p\u00ebrfaq\u00ebsim zyrtar n\u00eb k\u00ebt\u00eb konferenc\u00eb, prandaj fati i saj u vendos pa z\u00ebrin e vet.<\/p>\n Roli i Fuqive t\u00eb M\u00ebdha<\/strong><\/p>\n Konferenca e Ambasador\u00ebve \u2014 e njohur edhe si Konferenca e Paqes n\u00eb Lond\u00ebr \u2014 u zhvillua n\u00eb dhjetor 1912 n\u00eb St. James\u2019s Palace, n\u00ebn drejtimin e ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm britanik Sir Edward Grey. N\u00eb t\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e gjasht\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha t\u00eb koh\u00ebs: Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Austro-Hungaria, Rusia dhe Italia.<\/p>\n Fillimisht, konferenca u pezullua pas nj\u00eb grushti shteti n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane m\u00eb 23 janar 1913, por rifilloi punimet m\u00eb 30 maj dhe m\u00eb pas u finalizua me vendimin e 29 korrikut 1913, q\u00eb vulosi kufijt\u00eb e rinj t\u00eb rajonit.<\/p>\n Pasojat p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb<\/strong><\/p>\n Vendimi i konferenc\u00ebs ishte i nj\u00ebansh\u00ebm dhe i padrejt\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00ebt:<\/p>\n Konferenca caktoi edhe nj\u00eb komision nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e kufirit shqiptaro-grek, i cili veproi mbi baz\u00eb t\u00eb interesave strategjike dhe jo mbi realitetin etnik t\u00eb popullsis\u00eb. K\u00ebshtu, Greqia p\u00ebrfitoi Epirin e Jugut, nj\u00eb zon\u00eb e banuar historikisht nga shqiptar\u00eb.<\/p>\n Konteksti politik dhe ndikimi afatgjat\u00eb<\/strong><\/p>\n Kjo konferenc\u00eb u mbajt n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb trazuar p\u00ebr Ballkanin dhe p\u00ebr Evrop\u00ebn n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Perandoria Osmane ishte n\u00eb r\u00ebnie, nd\u00ebrsa shovenizmi i shteteve fqinje po forcohej. Shqip\u00ebria u b\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb rendi t\u00eb ri nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ku vendimet p\u00ebr fatin e saj nuk merreshin nga vet\u00eb shqiptar\u00ebt.<\/p>\n Edhe pse Konferenca e Londr\u00ebs njihet p\u00ebr themelimin zyrtar t\u00eb shtetit shqiptar, ajo mbetet nj\u00eb nga ngjarjet m\u00eb t\u00eb diskutueshme n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb, pasi hapi plag\u00ebt e ndarjes dhe munges\u00ebs s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb historike, t\u00eb cilat ndikuan thell\u00eb n\u00eb zhvillimet e m\u00ebvonshme politike, demografike dhe kulturore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prishtin\u00eb, 29 korrik 2025 29 Korrik 1913 \u2013 Traktati i Londr\u00ebs dhe ndarja e Shqip\u00ebris\u00eb M\u00eb 29 korrik 1913, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Ambasador\u00ebve<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5703,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-5702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture-sq"],"yoast_head":"\n\n
\n