Prishtin\u00eb 18 Dhjetor 2025 14:41<\/p>\n
Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs (BIK), n\u00eb bashk\u00ebpunim me Bashk\u00ebsin\u00eb Islame t\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00ebs, ka organizuar ekspozit\u00ebn me fotografi \u201cKujtesa n\u00eb fotografi \u2013 xhamit\u00eb e shkat\u00ebrruara n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb dhe Kosov\u00eb gjat\u00eb viteve \u201990 \u2013 sakralocid i planifikuar\u201d, e cila dokumenton shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb fetare dhe kulturore gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb viteve \u201990, e ku pjes\u00eb mori edhe Kryeministri n\u00eb detyr\u00eb, Albin Kurti,
\nNga aty Kurti tha se Qeveria e Kosov\u00ebs ka nd\u00ebrmarr\u00eb hapa konkret\u00eb p\u00ebr dokumentimin e d\u00ebmeve dhe k\u00ebrkimin e drejt\u00ebsis\u00eb dhe d\u00ebmshp\u00ebrblimit p\u00ebr shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, duke rikujtuar se gjat\u00eb viteve 1998\u20131999 jan\u00eb shkat\u00ebrruar 1.788 monumente, p\u00ebrfshir\u00eb 218 xhami dhe 11 teqe.<\/p>\n
\u201cN\u00eb aktgjykimet e Tribunalit t\u00eb Hag\u00ebs, shkat\u00ebrrimi i q\u00ebllimsh\u00ebm i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore gjat\u00eb k\u00ebtij luftimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkruar si krim kund\u00ebr njer\u00ebzimit. N\u00eb fund t\u00eb vitit 2021, Qeveria e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs ka nd\u00ebrmarr\u00eb hapa konkret\u00eb p\u00ebr t\u00eb realizuar drejt\u00ebsin\u00eb p\u00ebr shkat\u00ebrrimin e monumenteve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore. Nj\u00eb komision i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga ekspert\u00eb vendor\u00eb dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb ka dokumentuar zyrtarisht d\u00ebmet dhe humbjet, duke hapur rrug\u00ebn p\u00ebr k\u00ebrkes\u00ebn ton\u00eb p\u00ebr drejt\u00ebsi dhe d\u00ebmshp\u00ebrblim. Sipas k\u00ebtij raporti, n\u00eb periudh\u00ebn 1998\u20131999 jan\u00eb shkat\u00ebrruar 1.788 monumente t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore; mbi 3.724 artefakte muzeale jan\u00eb pla\u00e7kitur nga koleksionet e muzeve publike n\u00eb Kosov\u00eb; si dhe jan\u00eb shkat\u00ebrruar 175 biblioteka publike me mbi 1.7 milion libra. Nga 1788 monumente t\u00eb shkat\u00ebrruara, t\u00eb pakt\u00ebn 500 jan\u00eb kulla banimi, 218 xhami dhe 11 teqe, 17 kisha katolike, si dhe Muzeu i Lidhjes Shqiptare t\u00eb Prizrenit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb proces t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dokumentimi, Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs ka luajtur nj\u00eb rol t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Ajo ka kontribuar me informacione me vler\u00eb mbi shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore islame. Gjat\u00eb historis\u00eb, Bashk\u00ebsia Islame \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar si nj\u00eb shtyll\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ruajtjen dhe kultivimin e vlerave komb\u00ebtare, fetare dhe kulturore n\u00eb vendin ton\u00eb. Kjo ekspozit\u00eb, e organizuar nga Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs dhe e Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs, ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse dokumenton qart\u00eb dhe bindsh\u00ebm shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb fetare dhe kulturore si pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie t\u00eb q\u00ebllimshme p\u00ebr fshirjen e identitetit kulturor dhe historik t\u00eb popullit ton\u00eb. Gjat\u00eb historis\u00eb, Bashk\u00ebsia Islame \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar si nj\u00eb shtyll\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ruajtjen dhe kultivimin e vlerave komb\u00ebtare, fetare dhe kulturore n\u00eb vendin ton\u00eb. Kjo ekspozit\u00eb, e organizuar nga Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs dhe e Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs, ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse dokumenton qart\u00eb dhe bindsh\u00ebm shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb fetare dhe kulturore si pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie t\u00eb q\u00ebllimshme p\u00ebr fshirjen e identitetit kulturor dhe historik t\u00eb popullit ton\u00eb. Gjat\u00eb historis\u00eb, Bashk\u00ebsia Islame \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar si nj\u00eb shtyll\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ruajtjen dhe kultivimin e vlerave komb\u00ebtare, fetare dhe kulturore n\u00eb vendin ton\u00eb. Kjo ekspozit\u00eb, e organizuar nga Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs dhe e Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs, ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse dokumenton qart\u00eb dhe bindsh\u00ebm shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb fetare dhe kulturore si pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie t\u00eb q\u00ebllimshme p\u00ebr fshirjen e identitetit kulturor dhe historik t\u00eb popullit ton\u00eb. Gjat\u00eb historis\u00eb, Bashk\u00ebsia Islame \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar si nj\u00eb shtyll\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ruajtjen dhe kultivimin e vlerave komb\u00ebtare, fetare dhe kulturore n\u00eb vendin ton\u00eb. Kjo ekspozit\u00eb, e organizuar nga Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs dhe e Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs, ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse dokumenton qart\u00eb dhe bindsh\u00ebm shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb fetare dhe kulturore si pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie t\u00eb q\u00ebllimshme p\u00ebr fshirjen e identitetit kulturor dhe historik t\u00eb popullit ton\u00eb.Gjat\u00eb historis\u00eb, Bashk\u00ebsia Islame \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar si nj\u00eb shtyll\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ruajtjen dhe kultivimin e vlerave komb\u00ebtare, fetare dhe kulturore n\u00eb vendin ton\u00eb. Kjo ekspozit\u00eb, e organizuar nga Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs dhe e Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs, ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse dokumenton qart\u00eb dhe bindsh\u00ebm shkat\u00ebrrimin e trash\u00ebgimis\u00eb fetare dhe kulturore si pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie t\u00eb q\u00ebllimshme p\u00ebr fshirjen e identitetit kulturor dhe historik t\u00eb popullit ton\u00eb. Duke dokumentuar faktet, shifrat dhe shembujt konkret\u00eb, kjo ekspozit\u00eb sh\u00ebrben si kujtes\u00eb kolektive, si d\u00ebshmi historike dhe si nj\u00eb thirrje e fuqishme q\u00eb krimet kund\u00ebr trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb mos relativizohen, t\u00eb mos harrohen dhe q\u00eb ndaj tyre t\u00eb veprohet me p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe drejt\u00ebsi. Ruajtja e kujtes\u00ebs, dokumentimi i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe k\u00ebrkimi i drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb detyrime t\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb shtetit ton\u00eb\u201d, ka deklaruar Kurti.<\/p>\n
Muftiu i Bashk\u00ebsis\u00eb Islame t\u00eb Kosov\u00ebs, Naim T\u00ebrnava, tha se ekspozita pasqyron nj\u00eb kapitull t\u00eb dhimbsh\u00ebm t\u00eb historis\u00eb s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Kosov\u00ebs dhe Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs, duke theksuar se shkat\u00ebrrimi i objekteve fetare ishte pjes\u00eb e nj\u00eb projekti t\u00eb q\u00ebllimsh\u00ebm p\u00ebr zhdukjen e identitetit kulturor dhe shpirt\u00ebror t\u00eb popujve autokton\u00eb.Aktiviteti i sot\u00ebm p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb kapitull t\u00eb dhimbsh\u00ebm t\u00eb historis\u00eb son\u00eb t\u00eb af\u00ebrt, nj\u00eb histori q\u00eb i ka bashkuar dy popujt tan\u00eb n\u00eb p\u00ebrjetimin e vuajtjeve, t\u00eb dhun\u00ebs s\u00eb organizuar dhe t\u00eb krimit shtet\u00ebror n\u00eb d\u00ebm t\u00eb tyre. Fjal\u00ebn e kemi p\u00ebr agresionin serb n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb dhe p\u00ebr luft\u00ebn n\u00eb Kosov\u00eb, dy procese historike t\u00eb dhunshme q\u00eb, ndon\u00ebse t\u00eb zhvilluara n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb ndryshme gjeografike, u drejtuan nga i nj\u00ebjti projekt ideologjik dhe politik i t\u00eb nj\u00ebjtit regjim shtet\u00ebror serb, i konceptuar p\u00ebr t\u00eb ushtruar dhun\u00eb strukturore dhe sistematike ndaj t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb perceptoheshin si \u2018t\u00eb tjer\u00eb\u2019 dhe si penges\u00eb p\u00ebr realizimin e objektivave t\u00eb tij politike. N\u00eb t\u00eb dyja rastet, si n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb ashtu edhe n\u00eb Kosov\u00eb, ky regjim synoi zhdukjen fizike, kulturore dhe shpirt\u00ebrore t\u00eb popujve autokton\u00eb nga trojet e tyre shekullore, me q\u00ebllim krijimin e nj\u00eb hap\u00ebsire etnikisht t\u00eb past\u00ebr serbe: Bosnj\u00eb pa boshnjak\u00eb mysliman\u00eb dhe Kosov\u00eb pa shqiptar\u00eb. Ky projekt, i njohur bot\u00ebrisht si projekti i \u201cSerbis\u00eb s\u00eb Madhe\u201d, u realizua p\u00ebrmes mjeteve m\u00eb brutale t\u00eb dhun\u00ebs shtet\u00ebrore. Ne jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb asaj q\u00eb ndodhi si n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, ashtu edhe n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb Bosnj\u00eb, forcat serbe tentuan t\u00eb zhduknin pranin\u00eb boshnjake p\u00ebrmes formave m\u00eb ekstreme t\u00eb dhun\u00ebs: ekzekutimeve masive, vrasjeve sistematike, dhunimeve dhe terrorit mbi popullat\u00ebn civile, duke kulmuar me gjenocidin e Srebrenic\u00ebs \u2013 nj\u00eb nga krimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb Evrop\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. N\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta realizuar t\u00eb nj\u00ebjtin projekt kriminal, p\u00ebrve\u00e7 vrasjeve dhe masakrave mbi civil\u00ebt, u aplikua edhe politika e spastrimit etnik p\u00ebrmes d\u00ebbimit masiv t\u00eb shqiptar\u00ebve nga trojet e tyre, duke p\u00ebrdorur metod\u00ebn e njohur t\u00eb \u201ctok\u00ebs s\u00eb djegur\u201d.N\u00eb k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrmarrje kriminale, e cila u krye nga fqinj\u00ebt tan\u00eb, forcat serbe, p\u00ebrve\u00e7 dhun\u00ebs fizike, vrasjeve, ekzekutimeve, d\u00ebbimeve dhe shkat\u00ebrrimit t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore, nd\u00ebrmor\u00ebn edhe nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe fetare. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij projekti me p\u00ebrmasa gjenocidale, objektiva t\u00eb ve\u00e7anta u b\u00ebn\u00eb edhe objektet fetare islame. K\u00ebshtu, forcat serbe, me synimin p\u00ebr t\u00eb fshir\u00eb \u00e7do gjurm\u00eb t\u00eb pranis\u00eb shqiptare n\u00eb Kosov\u00eb dhe \u00e7do gjurm\u00eb t\u00eb pranis\u00eb boshnjake n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, rr\u00ebnuan dhe shkat\u00ebrruan objekte sakrale dhe monumentale me vlera t\u00eb jasht\u00ebzakonshme historike, arkitektonike dhe identitare. U shkat\u00ebrruan xhami shekullore, shum\u00eb prej tyre unike dhe t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsueshme, \u00e7arshi historike me r\u00ebnd\u00ebsi identitare, medrese, biblioteka, arkiva dhe institucione t\u00eb tjera arsimore e kulturore, themelet e t\u00eb cilave ishin vak\u00ebfe t\u00eb themeluara nga shqiptar\u00eb dhe boshnjak\u00eb, nga ulema, dijetar\u00eb dhe bamir\u00ebs t\u00eb ndritur t\u00eb t\u00eb dy popujve tan\u00eb\u201d, deklaroi T\u00ebrnava.<\/p>\n
Sipas tij, gjat\u00eb viteve \u201990 u shkat\u00ebrruan gjithsej 832 xhami n\u00eb Kosov\u00eb dhe Bosnje e Hercegovin\u00eb.<\/p>\n
\u201cPa synuar q\u00eb t\u00eb ndalemi n\u00eb statistika, nga ekspozita q\u00eb do ta vizitoni sot do t\u00eb b\u00ebhet e qart\u00eb se gjat\u00eb viteve \u201990 t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, n\u00eb vendet tona \u2013 fillimisht n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb e m\u00eb pas n\u00eb Kosov\u00eb, hap\u00ebsira k\u00ebto q\u00eb i p\u00ebrkasin Evrop\u00ebs dhe qytet\u00ebrimit evropian \u2013 u shkat\u00ebrruan gjithsej 832 xhami, pa i p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu objektet e tjera fetare dhe kulturore. Nga ky num\u00ebr, 218 xhami u shkat\u00ebrruan n\u00eb Kosov\u00eb, nd\u00ebrsa 614 n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.Pa synuar q\u00eb t\u00eb ndalemi n\u00eb statistika, nga ekspozita q\u00eb do ta vizitoni sot do t\u00eb b\u00ebhet e qart\u00eb se gjat\u00eb viteve \u201990 t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, n\u00eb vendet tona \u2013 fillimisht n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb e m\u00eb pas n\u00eb Kosov\u00eb, hap\u00ebsira k\u00ebto q\u00eb i p\u00ebrkasin Evrop\u00ebs dhe qytet\u00ebrimit evropian \u2013 u shkat\u00ebrruan gjithsej 832 xhami, pa i p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu objektet e tjera fetare dhe kulturore. Nga ky num\u00ebr, 218 xhami u shkat\u00ebrruan n\u00eb Kosov\u00eb, nd\u00ebrsa 614 n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n
K\u00ebto shifra, sado q\u00eb nuk e p\u00ebrfshijn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb spektrin e d\u00ebmeve t\u00eb shkaktuara, flasin qart\u00eb dhe pa ekuivok p\u00ebr p\u00ebrmasat e dhun\u00ebs sistematike dhe p\u00ebr natyr\u00ebn e krimeve me t\u00eb cilat u p\u00ebrball\u00ebn popujt tan\u00eb gjat\u00eb asaj periudhe. Fushata shkat\u00ebrrimtare e forcave serbe u zhvillua pa respektuar asnj\u00eb norm\u00eb morale, juridike apo nd\u00ebrkomb\u00ebtare. U injoruan t\u00eb gjitha konventat dhe marr\u00ebveshjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr mbrojtjen e objekteve fetare dhe kulturore. U shkat\u00ebrruan, u dogj\u00ebn, u minuan dhe u granatuanqendra historike dhe \u00e7arshi identitare t\u00eb qyteteve t\u00eb Kosov\u00ebs, si \u00c7arshia e Pej\u00ebs, \u00c7arshia e Gjakov\u00ebs, \u00c7arshia e Vushtrris\u00eb, kompleksi i kullave n\u00eb Junik, De\u00e7an, Nivokaz dhe n\u00eb shum\u00eb zona t\u00eb tjera anemban\u00eb Kosov\u00ebs, ku \u00e7do gj\u00eb q\u00eb doli p\u00ebrpara u d\u00ebmtua ose u shkat\u00ebrrua r\u00ebnd\u00eb. U shkat\u00ebrruan xhamit\u00eb monumentale si Xhamia e Bajrakalis\u00eb n\u00eb Pej\u00eb, Xhamia e Hadum Ag\u00ebs n\u00eb Gjakov\u00eb, medreset\u00eb historike t\u00eb Gjakov\u00ebs, Xhamia e Llapit n\u00eb Prishtin\u00eb, xhamit\u00eb monumentale t\u00eb Vushtrris\u00eb, si dhe xhamit\u00eb n\u00eb Mitrovic\u00eb, nd\u00ebr to edhe Xhamia e Ibrit, e cila, sikurse edhe disa xhami t\u00eb tjera, u shkat\u00ebrrua deri n\u00eb themele dhe trualli i saj u rrafshua me ekskavator\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb zhdukej \u00e7do gjurm\u00eb e pranis\u00eb shqiptare dhe myslimane n\u00eb k\u00ebto troje. E nj\u00ebjta praktik\u00eb u ndoq edhe n\u00eb vendbanimet rurale, ku u shkat\u00ebrruan xhami shekullore, mesxhide, teqe, kulla tradicionale, sht\u00ebpi dhe qindra objekte t\u00eb tjera me vlera kulturo-historike, t\u00eb cilat nuk do t\u2019i kemi kurr\u00eb m\u00eb\u201d, theksoi ai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prishtin\u00eb 18 Dhjetor 2025 14:41 Bashk\u00ebsia Islame e Kosov\u00ebs (BIK), n\u00eb bashk\u00ebpunim me Bashk\u00ebsin\u00eb Islame t\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00ebs, ka organizuar ekspozit\u00ebn me fotografi \u201cKujtesa<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":24540,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-24539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shoqerore-sq"],"yoast_head":"\n