Prishtin\u00eb, 2 dhjetor 2025 20:31<\/p>\n
Qendra p\u00ebr Forenzik\u00eb Digjitale (DFC) ka zbuluar nj\u00eb model t\u00eb qart\u00eb t\u00eb veprimeve hibride ruse n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, t\u00eb cilat sipas analiz\u00ebs zhvillohen kryesisht p\u00ebrmes Serbis\u00eb, q\u00eb funksionon si qend\u00ebr rajonale p\u00ebr trajnime, logjistik\u00eb dhe propagand\u00eb.<\/p>\n
Sipas raportit, operacionet e p\u00ebrdorura nga Rusia kund\u00ebr Moldavis\u00eb para zgjedhjeve t\u00eb vitit 2025 jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta me ato t\u00eb v\u00ebrejtura edhe n\u00eb vendet tjera t\u00eb rajonit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb momente ky\u00e7e t\u00eb procesit t\u00eb integrimit n\u00eb Bashkimin Evropian dhe NATO.<\/p>\n
Analiza paralajm\u00ebron se Mali i Zi, p\u00ebr shkak t\u00eb afrimit t\u00eb p\u00ebrfundimit t\u00eb negociatave t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE dhe zgjedhjeve t\u00eb planifikuara p\u00ebr vitin 2027, mbetet nj\u00eb objektiv potencial i veprimeve hibride t\u00eb koordinuara nga Rusia.<\/p>\n
DFC thekson se me rritjen e aktiviteteve ruse dhe rolin e Serbis\u00eb si vektor i vazhduesh\u00ebm i tyre, Mali i Zi vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnimin e nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb jashtme. Sipas tyre, q\u00eb nga viti 2020 ekzistojn\u00eb kushtet p\u00ebr p\u00ebrs\u00ebritjen e nj\u00eb skenari t\u00eb ngjash\u00ebm me at\u00eb q\u00eb u tentua n\u00eb Moldavi, k\u00ebsaj radhe n\u00eb territorin malazez.<\/p>\n
\u201cModelet e identifikuara t\u00eb veprimeve, instrumentalizimi i subjekteve politike pro-ruse, infiltrimi i komuniteteve fetare n\u00eb sfer\u00ebn politike, fushatat propagandistike p\u00ebrmes mediave dhe rrjeteve sociale pro-ruse, si dhe nxitja e q\u00ebllimshme e ndarjeve shoq\u00ebrore e etnike reflektojn\u00eb qart\u00eb edhe n\u00eb kontekstin malazez. Ashtu si n\u00eb Moldavi, q\u00ebllimi strategjik \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsimi i kursit pro-evropian t\u00eb vendit, komprometimi i institucioneve dhe krijimi i nj\u00eb atmosfere t\u00eb paq\u00ebndrueshme q\u00eb favorizon interesat e Federat\u00ebs Ruse\u201d, thuhet n\u00eb analiz\u00ebn e\u00a0DFC-s\u00eb.<\/p>\n
DFC paralajm\u00ebron se n\u00ebse institucionet nuk arrijn\u00eb t\u2019i identifikojn\u00eb dhe t\u00eb reagojn\u00eb me koh\u00eb ndaj k\u00ebtyre proceseve, Mali i Zi mund t\u00eb b\u00ebhet objektivi i radh\u00ebs i nj\u00eb sulmi hibrid n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor \u2013 me pasoja serioze p\u00ebr sigurin\u00eb dhe perspektiv\u00ebn e tij evropiane.<\/p>\n
Gjat\u00eb fushat\u00ebs parazgjedhore p\u00ebr zgjedhjet lokale n\u00eb Kosov\u00eb, RT Ballkan dhe Sputnik Serbia p\u00ebrhap\u00ebn pothuajse t\u00eb nj\u00ebjtin narrativ si gjat\u00eb fushat\u00ebs p\u00ebr zgjedhjet parlamentare, t\u00eb mbajtura m\u00eb 9 shkurt: Lista Serbe, partia m\u00eb e madhe e serb\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb g\u00ebzon mb\u00ebshtetjen e Beogradit, paraqitet si \u201cmbrojt\u00ebse e interesave\u201d t\u00eb komunitetit serb.<\/p>\n
Autoritetet e Kosov\u00ebs, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, paraqiten si ato q\u00eb ushtrojn\u00eb vet\u00ebm presion ose \u201cterror\u201d mbi komunitetin serb p\u00ebr ta detyruar t\u00eb largohet.<\/p>\n
Presidentja e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, e akuzoi Serbin\u00eb se po nd\u00ebrhyn drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb zgjedhjet lokale q\u00eb do t\u00eb mbahen n\u00eb vend m\u00eb 12 tetor.<\/p>\n
Po ashtu, kryeministri n\u00eb detyr\u00eb i Kosov\u00ebs, Albin Kurti, e ka akuzuar Serbin\u00eb t\u00eb mart\u00ebn se po nd\u00ebrhyn n\u00eb zgjedhjet lokale t\u00eb 12 tetorit n\u00eb Kosov\u00eb duke b\u00ebr\u00eb premtime p\u00ebr vende pune dhe p\u00ebrfitime financiare.<\/p>\n
Kurti tha se veprimet e fundit t\u00eb presidentit t\u00eb Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7iq dhe t\u00eb aktor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb serb\u00eb, shtet\u00ebror\u00eb dhe joshtet\u00ebror\u00eb, \u201cnuk mund t\u00eb cil\u00ebsohen ndryshe p\u00ebrve\u00e7se nd\u00ebrhyrje n\u00eb procesin e zgjedhjeve lokale t\u00eb tetorit n\u00eb Kosov\u00eb\u201d.<\/p>\n
\u201cPremtimet p\u00ebr vende pune, joshja p\u00ebrmes p\u00ebrfitimit t\u00eb mb\u00ebshtetjes financiare, kusht\u00ebzimi dhe shantazhi me beneficione sociale dhe deklarimet e zyrtar\u00ebve shtet\u00ebror\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb, se vet\u00ebm Lista Serbe e mbron Serbin\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, si\u00e7 b\u00ebri s\u00eb fundi ish-kryeministri i Serbis\u00eb, Millosh Vu\u00e7eviq, e si\u00e7 ka b\u00ebr\u00eb vet\u00eb presidenti Vu\u00e7iq, jan\u00eb metoda t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb\u201d, tha Kurti.<\/p>\n
Kosova si pjes\u00eb e propagand\u00ebs ruse p\u00ebrmes Serbis\u00eb<\/p>\n
Ambasadori i Bashkimit Evropian n\u00eb Kosov\u00eb, Aivo Orav, dit\u00eb m\u00eb par\u00eb ka paralajm\u00ebruar se Kosova vazhdon t\u00eb mbetet e ndjeshme ndaj manipulimeve dhe fushatave t\u00eb dezinformimit, t\u00eb cilat synojn\u00eb t\u00eb dob\u00ebsojn\u00eb besimin n\u00eb institucione dhe t\u00eb polarizojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n
Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb Samitin e Paqes dhe Demokracis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, me tem\u00ebn\u00a0\u201c\u00c7rregullim i ri bot\u00ebror: dezinformim, mosbesim dhe shkat\u00ebrrimi i normave demokratike\u201d, Orav tha se dezinformimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i p\u00ebrhapur n\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn dhe se Kosova nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrjashtim.<\/p>\n
Sipas tij, t\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dezinformatat shp\u00ebrndahen m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebrmes rrjeteve sociale, nd\u00ebrsa n\u00eb gjuh\u00ebn serbe qarkullojn\u00eb kryesisht n\u00eb media tradicionale, duke p\u00ebrs\u00ebritur narracione q\u00eb shpesh p\u00ebrputhen me propagand\u00ebn ruse, sidomos n\u00eb \u00e7\u00ebshtje politike dhe t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Ai theksoi se Kosova renditet e 40-ta nga 41 shtete n\u00eb Indeksin Evropian t\u00eb Edukimit Medial, \u00e7ka sipas tij tregon munges\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijes institucionale p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e edukimit medial.<\/p>\n
Orav u shpreh se mungesa e mendimit kritik dhe mos-integrimi i njohurive mbi verifikimin e burimeve n\u00eb sistemin arsimor e l\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj manipulimit.<\/p>\n
\u201cN\u00eb mbar\u00eb Evrop\u00ebn dhe p\u00ebrtej, dezinformata k\u00ebrkon t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb besimin n\u00eb institucione, t\u00eb polarizoj\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb dhe t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb divizionet, dhe Kosova nuk b\u00ebn p\u00ebrjashtim. Hap\u00ebsira e Kosov\u00ebs mbetet e ndjeshme ndaj manipulimit dhe nd\u00ebrhyrjes. K\u00ebrkimet nga partner\u00ebt tan\u00eb tregojn\u00eb se mendimi kritik dhe verifikimi i burimit nuk diskutohen sistematikisht n\u00eb shkolla, duke l\u00ebn\u00eb popullin t\u00eb ekspozuar ndaj manipulimit dhe dezinformat\u00ebs.\u201d<\/p>\n
Ai paralajm\u00ebroi se dezinformimi, polarizimi dhe sulmet ndaj normave demokratike rrezikojn\u00eb bazat e besimit publik dhe angazhimit qytetar, duke krijuar nj\u00eb terren t\u00eb favorsh\u00ebm p\u00ebr destabilizim.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prishtin\u00eb, 2 dhjetor 2025 20:31 Qendra p\u00ebr Forenzik\u00eb Digjitale (DFC) ka zbuluar nj\u00eb model t\u00eb qart\u00eb t\u00eb veprimeve hibride ruse n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, t\u00eb cilat<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":22568,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-22567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politike-sq"],"yoast_head":"\n