Prishtin\u00eb, 7 tetor 2025<\/p>\n
Mira Murati \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga sip\u00ebrmarr\u00ebset m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb Silicon Valley.<\/p>\n
Ish-drejtoresha kryesore e teknologjis\u00eb nga OpenAI, e cila u largua p\u00ebr t\u00eb lansuar startup-in e saj t\u00eb Al vitin e kaluar, sapo festoi nj\u00eb moment t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm: kompania e saj, Thinking Machines Lab, sapo lansoi produktin e saj t\u00eb par\u00eb k\u00ebt\u00eb jav\u00eb , t\u00eb quajtur Tinker.<\/p>\n
N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr chatbot me Al gjeneruese si ChatGPT, Tinker \u00ebsht\u00eb projektuar p\u00ebr t\u00eb ndihmuar studiuesit dhe zhvilluesit t\u00eb p\u00ebrsosin modelet e Al pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb menaxhojn\u00eb infrastruktur\u00eb masive kompjuterike.<\/p>\n
Lansimi p\u00ebrfaq\u00ebson produktin e par\u00eb komercial nga Thinking Machines, e cila mblodhi nj\u00eb rekord prej 2 miliard\u00eb dollar\u00ebsh n\u00eb financim fillestar me nj\u00eb vler\u00ebsim prej 12 miliard\u00eb dollar\u00ebsh.<\/p>\n
Murati, inxhinierja shqiptare 36-vje\u00e7are e shnd\u00ebrruar n\u00eb drejtuese ekzekutive, \u00ebsht\u00eb shfaqur si nj\u00eb figur\u00eb p\u00ebrcaktuese n\u00eb bumin e Inteligjenc\u00ebs Artificiale.<\/p>\n
Udh\u00ebtimi i saj nga nj\u00eb studente e inxhinieris\u00eb mekanike n\u00eb drejtoresh\u00ebn kryesore t\u00eb teknologjis\u00eb q\u00eb ndihmoi n\u00eb krijimin e ChatGPT ilustron transformimin e shpejt\u00eb si t\u00eb teknologjis\u00eb s\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale, ashtu edhe t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb atyre q\u00eb e nd\u00ebrtuan at\u00eb.<\/p>\n
Koh\u00ebt e fundit, aft\u00ebsia e saj p\u00ebr t’i rezistuar p\u00ebrpjekjeve agresive t\u00eb rekrutimit t\u00eb Mark Zuckerberg – duke p\u00ebrfshir\u00eb ofertat e raportuara prej miliarda dollar\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb kompanin\u00eb e saj dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsuar talentin e saj – ka forcuar reputacionin e saj si nj\u00eb lidere e gatshme t\u00eb hartoj\u00eb kursin n\u00eb nj\u00eb industri t\u00eb dominuar nga gjigant\u00ebt e teknologjis\u00eb.<\/p>\n
Nga Shqip\u00ebria n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore<\/p>\n
E lindur m\u00eb 16 dhjetor 1988, n\u00eb Vlor\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit t\u00eb regjimit totalitar t\u00eb vendit, jeta e hershme e Muratit u ndikua nga trazirat politike dhe pasiguria ekonomike.<\/p>\n
Prind\u00ebrit e saj, t\u00eb dy m\u00ebsues t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb mesme q\u00eb jepnin let\u00ebrsi , e inkurajuan n\u00eb ndjekjet e saj akademike, por Murati i tha drejtorit t\u00eb teknologjis\u00eb s\u00eb lart\u00eb t\u00eb Microsoft, Kevin Scott, n\u00eb vitin 2023 se ajo kishte nj\u00eb “interes organik ndaj matematik\u00ebs dhe shkenc\u00ebs”, ku shk\u00eblqeu n\u00eb olimpiada dhe gara gjat\u00eb gjith\u00eb shkollimit t\u00eb saj.<\/p>\n
N\u00eb mosh\u00ebn 16 vje\u00e7, Murati fitoi nj\u00eb burs\u00eb nga United World Colleges\u2014nj\u00eb program q\u00eb bashkon student\u00eb nga mbi 80 vende p\u00ebr t\u00eb promovuar mir\u00ebkuptimin nd\u00ebrkulturor dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb sociale\u2014p\u00ebr t\u00eb studiuar n\u00eb Pearson College n\u00eb Vancouver Island n\u00eb British Columbia.<\/p>\n
Por pasi u diplomua nga Pearson n\u00eb vitin 2005, Murati ndoqi nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb akademike q\u00eb do t\u00eb rezultonte parashikuese p\u00ebr karrier\u00ebn e saj t\u00eb m\u00ebvonshme.<\/p>\n
Ajo u regjistrua n\u00eb nj\u00eb program me dy diploma , duke p\u00ebrfunduar nj\u00eb diplom\u00eb Bachelor t\u00eb Arteve n\u00eb Matematik\u00eb nga Kolegji Colby n\u00eb vitin 2011 dhe nj\u00eb diplom\u00eb Bachelor t\u00eb Inxhinieris\u00eb n\u00eb Inxhinieri Mekanike nga Shkolla e Inxhinieris\u00eb Thayer e Kolegjit Dartmouth n\u00eb vitin 2012.<\/p>\n
Ky kombinim i arteve liberale dhe disiplinave inxhinierike i dha asaj si aft\u00ebsi t\u00eb t\u00eb menduarit analitik ashtu edhe ekspertiz\u00eb teknike, t\u00eb cilat do t\u00eb ishin t\u00eb dobishme n\u00eb rolet e saj t\u00eb m\u00ebvonshme n\u00eb Silicon Valley.<\/p>\n
Udh\u00ebtimi profesional i Muratit filloi me nj\u00eb stazh veror si analiste n\u00eb Goldman Sachs n\u00eb Tokio n\u00eb vitin 2011, i ndjekur nga nj\u00eb periudh\u00eb e shkurt\u00ebr si Inxhiniere e Koncepteve t\u00eb Avancuara n\u00eb Zodiac Aerospace nga viti 2012 deri n\u00eb vitin 2013.<\/p>\n
Ajo iu bashkua Tesla-s po at\u00eb vit si menaxhere e lart\u00eb produkti p\u00ebr programin Model X , duke kontribuar n\u00eb zhvillimin e projektit SUV t\u00eb Tesla-s.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2016, ajo u bashkua me Leap Motion, nj\u00eb startup t\u00eb realitetit t\u00eb shtuar, si z\u00ebvend\u00ebspresidente e produktit dhe inxhinieris\u00eb.<\/p>\n
Gjat\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb saj dyvje\u00e7ar, ajo u p\u00ebrqendrua n\u00eb avancimin e teknologjis\u00eb s\u00eb nd\u00ebrveprimit njeri-kompjuter, duke ndihmuar n\u00eb form\u00ebsimin e ofertave t\u00eb produkteve t\u00eb kompanis\u00eb dhe strategjis\u00eb s\u00eb tregut.<\/p>\n
Ky rol e pozicionoi at\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrkryer p\u00ebr faz\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb zhvillimin e Inteligjenc\u00ebs Artificiale.<\/p>\n
Vitet n\u00eb OpenAI<\/p>\n
Murati iu bashkua OpenAI n\u00eb qershor 2018 , si n\u00ebnkryetare e Inteligjenc\u00ebs Artificiale t\u00eb Aplikuar dhe Partneriteteve, gjat\u00eb nj\u00eb periudhe vendimtare p\u00ebr organizat\u00ebn, shkruajn\u00eb mediat e huaja.<\/p>\n
Ajo u ngjit shpejt n\u00eb grad\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb n\u00ebnkryetare e lart\u00eb e k\u00ebrkimit, produktit dhe partneriteteve n\u00eb vitin 2020, p\u00ebrpara se t\u00eb promovohej n\u00eb drejtoresh\u00eb t\u00eb teknologjis\u00eb n\u00eb vitin 2022.<\/p>\n
Si Drejtoresh\u00eb Teknologjike, Murati mbik\u00ebqyri zhvillimin e disa prej teknologjive m\u00eb transformuese t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale t\u00eb epok\u00ebs moderne.<\/p>\n
Ajo udh\u00ebhoqi ekipet q\u00eb punonin n\u00eb ChatGPT, DALL-E, Codex dhe Sora – produkte q\u00eb ndryshuan rr\u00ebnj\u00ebsisht m\u00ebnyr\u00ebn se si publiku nd\u00ebrvepron me Inteligjenc\u00ebn Artificiale.<\/p>\n
Lidershipi i saj luajti nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb shnd\u00ebrrimin e OpenAI nga nj\u00eb organizat\u00eb k\u00ebrkimore n\u00eb nj\u00eb nga kompanit\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb inteligjenc\u00ebs Artificiale n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2023, Murati e gjeti veten p\u00ebr pak koh\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb dram\u00ebs n\u00eb Silicon Valley kur u em\u00ebrua CEO e p\u00ebrkohshme pas shkarkimit t\u00eb papritur t\u00eb Sam Altman nga bordi i OpenAI.<\/p>\n
Megjith\u00ebse mandati i saj zgjati vet\u00ebm tre dit\u00eb para se t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohej nga Emmett Shear, i cili m\u00eb pas u largua kur Altman u rikthye n\u00eb detyr\u00eb , kjo p\u00ebrfundoi t\u00eb ishte hera e par\u00eb q\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz d\u00ebgjuan emrin “Mira Murati”.<\/p>\n
Njohja dhe polemika<\/p>\n
Ndikimi i Muratit \u00ebsht\u00eb tani i njohur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb industrin\u00eb e teknologjis\u00eb.<\/p>\n
Ajo u rendit e 57-ta n\u00eb list\u00ebn e Fortune t\u00eb \u201c100 Grave m\u00eb t\u00eb Fuqishme n\u00eb Biznes t\u00eb vitit 2023\u201d dhe u p\u00ebrfshi n\u00eb 100 Njer\u00ebzit m\u00eb me Ndikim n\u00eb Al t\u00eb Time n\u00eb vitin 2024.<\/p>\n
N\u00eb qershor 2024, Kolegji Dartmouth i dha asaj nj\u00eb diplom\u00eb nderi Doktor i Shkencave, duke njohur kontributet e saj n\u00eb Inteligjenc\u00ebn Artificiale, teknologjin\u00eb dhe inxhinierin\u00eb.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, q\u00ebndrimi i Muratit n\u00eb OpenAI nuk kaloi pa polemika.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb fjalim n\u00eb Shkoll\u00ebn e Inxhinieris\u00eb Thayer t\u00eb Dartmouth, Murati b\u00ebri komente rreth ndikimit t\u00eb Al n\u00eb vendet e pun\u00ebs krijuese q\u00eb shkaktuan reagime t\u00eb forta.<\/p>\n
“Disa vende pune ndoshta do t\u00eb zhduken, por ndoshta nuk duhet t\u00eb kishin qen\u00eb aty q\u00eb n\u00eb fillim”, tha ajo.<\/p>\n
Kritik\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb edhe nga vet\u00eb trupi studentor i Dartmouth , e akuzuan at\u00eb se nuk i kushtonte v\u00ebmendje shqet\u00ebsimeve t\u00eb artist\u00ebve dhe shkrimtar\u00ebve, jetesa e t\u00eb cil\u00ebve k\u00ebrc\u00ebnohet nga automatizimi i Al.<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht polemikave, Murati ka mb\u00ebshtetur vazhdimisht zhvillimin e p\u00ebrgjegjsh\u00ebm t\u00eb Al dhe rregullimin qeveritar.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb vitit 2023 me revist\u00ebn Time , ajo tha: \u201c\u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb OpenAI dhe kompani si e jona ta sjellin k\u00ebt\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegjen publike n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb kontrolluar dhe t\u00eb p\u00ebrgjegjshme. Por ne jemi nj\u00eb grup i vog\u00ebl njer\u00ebzish dhe na duhet shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr kontribut n\u00eb k\u00ebt\u00eb sistem dhe shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr kontribut q\u00eb shkon p\u00ebrtej teknologjive – padyshim rregullator\u00ebt dhe qeverit\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prishtin\u00eb, 7 tetor 2025 Mira Murati \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga sip\u00ebrmarr\u00ebset m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb Silicon Valley. Ish-drejtoresha kryesore e teknologjis\u00eb nga OpenAI, e cila u<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":15325,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-15324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shoqerore-sq"],"yoast_head":"\n