Prishtin\u00eb, 24.06.2025<\/p>\n
Tensionet nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb mbeten t\u00eb larta, p\u00ebrkund\u00ebr p\u00ebrpjekjeve disavje\u00e7are t\u00eb leht\u00ebsuara nga Bashkimi Evropian (BE) p\u00ebr t\u2019i normalizuar raportet nd\u00ebrmjet k\u00ebtyre dy vendeve, konstatohet n\u00eb nj\u00eb raport p\u00ebrmbledh\u00ebs t\u00eb Ekipit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Kosov\u00eb.<\/span><\/p>\n Tek p\u00ebrshkruhet situata n\u00eb terren, dokumenti thekson se mungesa e p\u00ebrparimit n\u00eb dialog ka \u00e7uar n\u00eb kriz\u00eb n\u00eb veriun e populluar kryesisht me serb\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cNj\u00ebzet e pes\u00eb vjet pas p\u00ebrfundimit t\u00eb konfliktit n\u00eb vitin 1999, ka pak p\u00ebrparim n\u00eb drejtim t\u00eb pajtimit mes Beogradit dhe Prishtin\u00ebs, dhe midis komuniteteve brenda Kosov\u00ebs. Situata n\u00eb Kosov\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e agjend\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara. Qasja e kriz\u00ebs q\u00eb e karakterizon veriun e Kosov\u00ebs i pengon investimet e huaja, zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm, bashk\u00ebpunimin dhe integrimin rajonal\u201d, shkruan n\u00eb dokument.<\/span><\/p>\n N\u00eb t\u00eb p\u00ebrmenden edhe \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb kan\u00eb ndikuar n\u00eb bllokimin e procesit dhe ngritjen e polarizimit mes pal\u00ebve.<\/span><\/p>\n \u201cBllokadat politike rreth themelimit t\u00eb Asociacionit\/Bashk\u00ebsis\u00eb s\u00eb Komunave me Shumic\u00eb Serbe n\u00eb Kosov\u00eb, njohja reciproke nd\u00ebrmjet Beogradit dhe Prishtin\u00ebs, dhe mosp\u00ebrfshirja e n\u00ebnshkrimeve t\u00eb pal\u00ebve n\u00eb Marr\u00ebveshjet e Brukselit dhe Ohrit t\u00eb vitit 2023, kan\u00eb sh\u00ebrbyer m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u2019i polarizuar sesa p\u00ebr t\u2019i normalizuar marr\u00ebdh\u00ebniet. BE-ja e mban p\u00ebrgjegj\u00ebse Kosov\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrshkall\u00ebzimin e tensioneve n\u00eb veri dhe vendosi masa n\u00eb qershor t\u00eb 2023-t\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb pezullimin e ndihm\u00ebs p\u00ebr zhvillim e Kosov\u00ebs. K\u00ebto masa nga donatori m\u00eb i madh i Kosov\u00ebs kan\u00eb pasur efekt ngadal\u00ebsues n\u00eb p\u00ebrpjekjet e saj p\u00ebr t\u2019i arritur q\u00ebllimet e Agjend\u00ebs 2030\u201d, shkruan aty.<\/span><\/p>\n Edhe pse Kosova ka sh\u00ebnuar p\u00ebrparim n\u00eb zhvillimin demokratik, sidomos me zgjedhje t\u00eb lira dhe tranzicione politike paq\u00ebsore, sipas raportit, ajo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me cenueshm\u00ebri sociale, ekonomike dhe mjedisore.<\/span><\/p>\n \u201cP\u00ebrparimi drejt p\u00ebrmbushjes s\u00eb Objektivave t\u00eb Zhvillimit t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm (SDG-ve) ka qen\u00eb i ngadalsh\u00ebm dhe i pabarabart\u00eb. Sfidat e vazhdueshme e p\u00ebrfshijn\u00eb reduktimin e varf\u00ebris\u00eb, p\u00ebrmir\u00ebsimin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe arsimit, arritjen e barazis\u00eb gjinore, adresimin e kriz\u00ebs s\u00eb trefisht\u00eb Planetare, ndryshimet klimatike, humbjen e biodiversitetit dhe ndotjen, pun\u00ebsimin produktiv dhe pun\u00ebn e denj\u00eb, si dhe paqen, drejt\u00ebsin\u00eb dhe institucionet e q\u00ebndrueshme\u201d, shkruan aty.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Dokumenti p\u00ebrmend se k\u00ebto sfida r\u00ebndohen nga mungesa e t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr shum\u00eb indikator\u00eb t\u00eb SDG-ve, gj\u00eb q\u00eb i ka penguar vler\u00ebsimet sasiore. Raporti analizon edhe trend\u00ebt e popullsis\u00eb pas regjistrimit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/span><\/p>\n \u201cRegjistrimi i popullsis\u00eb dhe banesave i vitit 2024 tregoi nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb popullsis\u00eb prej 8.8 % krahasuar me vitin 2011, nga 1.739,825 n\u00eb 1.602,515 banor\u00eb, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb emigrimit, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb t\u00eb rinjve. Mosha mesatare e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur nga 30 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2011, n\u00eb 35 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2024, me pjes\u00ebn e popullsis\u00eb mbi 65 vje\u00e7, q\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur nga 6.7% n\u00eb 10.9%, duke treguar nj\u00eb trend plakjeje q\u00eb k\u00ebrkon forcimin e sistemeve t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, arsimit dhe mbrojtjes sociale p\u00ebr ta fuqizuar kapitalin njer\u00ebzor\u201d, thot\u00eb raporti.<\/span><\/p>\n Por, pavar\u00ebsisht k\u00ebtyre trend\u00ebve demokratik\u00eb, Kosova mbetet nj\u00eb nga vendet me popullsin\u00eb m\u00eb t\u00eb re n\u00eb Evrop\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cPjes\u00ebmarrja n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore \u00ebsht\u00eb e ul\u00ebt, me vet\u00ebm 40.7% t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune aktive. Pjes\u00ebmarrja e grave n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebta n\u00eb Evrop\u00eb, me 24.2% kundrejt 57.8% p\u00ebr burrat, nd\u00ebrsa papun\u00ebsia tek t\u00eb rinjt\u00eb \u00ebsht\u00eb e lart\u00eb, 17.3%, me 14.4% p\u00ebr meshkujt dhe 22.8% p\u00ebr grat\u00eb\u201d, thot\u00eb raporti.<\/span><\/p>\n Sipas Kombeve t\u00eb Bashkuara, shum\u00eb vende pune, sidomos n\u00eb ekonomin\u00eb joformale, nuk ofrojn\u00eb mbrojtje adekuate sociale, duke i l\u00ebn\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt t\u00eb ekspozuar ndaj kushteve t\u00eb k\u00ebqija t\u00eb pun\u00ebs, pagave t\u00eb ul\u00ebta dhe pasiguris\u00eb n\u00eb pun\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cVarf\u00ebria n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb ulur, megjithat\u00eb ritmi i uljes \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar n\u00eb vitet e fundit, dhe t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr varf\u00ebrin\u00eb jan\u00eb t\u00eb kufizuara. Rritja e pagave nuk e ka p\u00ebrmir\u00ebsuar n\u00eb vetvete mir\u00ebqenien e familjeve n\u00ebn pragun e varf\u00ebris\u00eb\u201d, shkruan aty.<\/span><\/p>\n Dokumenti i b\u00ebn nj\u00eb analiz\u00eb edhe sektorit energjetik t\u00eb Kosov\u00ebs, i cili mb\u00ebshtetet n\u00eb linjit, \u201cq\u00eb shkakton degradim mjedisor dhe ndotje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb ajrit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat urbane\u201d.<\/span><\/p>\n \u201cEdhe pse Kosova e ka nisur kalimin drejt energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme, sidomos p\u00ebrmes liberalizimit t\u00eb tregut t\u00eb energjis\u00eb, jan\u00eb t\u00eb nevojshme investime p\u00ebr ta siguruar nj\u00eb kalim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ndikimet e ndryshimeve klimatike p\u00ebrfshir\u00eb rritjen e temperaturave, p\u00ebrmbytjet dhe that\u00ebsirat e k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb stabilitetin socio-ekonomik t\u00eb Kosov\u00ebs, sidomos n\u00eb zonat rurale q\u00eb varen nga bujq\u00ebsia\u201d, konstaton raporti.<\/span><\/p>\n Q\u00ebndrueshm\u00ebri n\u00eb qeverisje, munges\u00eb zbatimi efektiv t\u00eb reformave<\/strong><\/b><\/span><\/p>\n Tek flet p\u00ebr situat\u00ebn politike n\u00eb vend, n\u00eb dokument thuhet se q\u00ebndrueshm\u00ebria n\u00eb qeverisje u p\u00ebrmir\u00ebsua me Vet\u00ebvendosjen q\u00eb e mbajti mandatin e plot\u00eb (2022-2025).<\/span><\/p>\n \u201cMegjithat\u00eb, kapaciteti i pamjaftuesh\u00ebm administrativ e pengoi zbatimin efektiv t\u00eb nj\u00eb agjende ambicioze reformash. Nd\u00ebrsa Kosova i p\u00ebrforcoi masat kund\u00ebr korrupsionit dhe e p\u00ebrmir\u00ebsoi transparenc\u00ebn, korrupsioni mbetet nj\u00eb penges\u00eb p\u00ebr reduktimin e pabarazive, rritjen e efektivitetit dhe krijimin e nj\u00eb ambienti t\u00eb favorsh\u00ebm p\u00ebr zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm ekonomik. Respektimi i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe sundimi i ligjit p\u00ebr t\u00eb gjitha komunitetet dhe garantimi i llogaridh\u00ebnies n\u00eb qeverisje jan\u00eb t\u00eb nevojshme p\u00ebr stabilitetin dhe zhvillimin afatgjat\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs. Kuadri ekzistues p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut ende duhet t\u00eb zbatohet plot\u00ebsisht, n\u00eb ve\u00e7anti Ligji p\u00ebr Mbrojtjen nga Diskriminimi\u201d, thot\u00eb raporti.<\/span><\/p>\n N\u00eb dokument p\u00ebrmendet, po ashtu, se pozita strategjike e Kosov\u00ebs dhe af\u00ebrsia me tregjet e BE-s\u00eb ofrojn\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr rritje. P\u00ebr ta shfryt\u00ebzuar plot\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb avantazh, Kosov\u00ebs i \u00ebsht\u00eb rekomanduar ta zhvilloj\u00eb nj\u00eb ekonomi konkurruese t\u00eb bazuar n\u00eb inovacion, sidomos n\u00eb sektor\u00ebt e gjelb\u00ebr, duke siguruar q\u00eb p\u00ebrparimi t\u00eb jet\u00eb i drejt\u00eb dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs.<\/span><\/p>\n \u201cBujq\u00ebsia ka potencial p\u00ebr t\u00eb kontribuuar n\u00eb zhvillimin ekonomik dhe social, por informaliteti, sfidat infrastrukturore dhe pabarazit\u00eb gjinore e kufizojn\u00eb produktivitetin n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, transformimi digjital do ta nxis\u00eb rritjen ekonomike dhe do ta p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb efikasitetin e sh\u00ebrbimeve publike. Megjithat\u00eb, sfida si ndarja digjitale, mungesa e aft\u00ebsive dhe rregulloret e vjetruara dhe t\u00eb pamjaftueshme p\u00ebr p\u00ebrdorimin e mjeteve digjitale dhe ndarjen e t\u00eb dh\u00ebnave nd\u00ebrmjet sistemeve duhet t\u00eb adresohen. Nd\u00ebrsa Kosova p\u00ebrparon drejt zhvillimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, kap\u00ebrcimi i k\u00ebtyre boshll\u00ebqeve do t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb arritjen e rritjes afatgjate dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse\u201d, shkruan n\u00eb dokument.<\/span><\/p>\n N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, Ekipi i Kombeve t\u00eb Bashkuara ka vler\u00ebsuar se Kosova ka sh\u00ebnuar p\u00ebrparim n\u00eb zhvillimin e saj gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, duke e arritur statusin e vendit me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme t\u00eb larta n\u00eb vitin 2018 dhe duke treguar p\u00ebrmir\u00ebsime n\u00eb treguesit social\u00eb, ekonomik\u00eb dhe t\u00eb qeverisjes.<\/span><\/p>\n \u201cNd\u00ebrmjet viteve 2010 dhe 2019, Kosova p\u00ebrjetoi nj\u00eb rritje mesatare vjetore t\u00eb PBB-s\u00eb prej 4.6%, duke sjell\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb standardit t\u00eb jetes\u00ebs dhe duke e reduktuar varf\u00ebrin\u00eb me 35%. Ekonomia, e udh\u00ebhequr nga sektori i sh\u00ebrbimeve, industria dhe bujq\u00ebsia, u mb\u00ebshtet nga remitencat dhe investimet direkte t\u00eb diaspor\u00ebs, duke e mb\u00ebshtetur konsumin e brendsh\u00ebm dhe duke ndihmuar n\u00eb zbutjen e varf\u00ebris\u00eb. Edhe pse nj\u00eb nga ekonomit\u00eb m\u00eb t\u00eb vogla dhe m\u00eb pak t\u00eb zhvilluara t\u00eb Evrop\u00ebs, Kosova tregoi rezistenc\u00eb. Sektori privat u zgjerua p\u00ebrmes nd\u00ebrmarrjeve t\u00eb vogla dhe t\u00eb mesme, t\u00eb cilat n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb moderuar kontribuuan n\u00eb krijimin e vendeve t\u00eb pun\u00ebs dhe gjall\u00ebrin\u00eb ekonomike\u201d, thot\u00eb dokumenti.<\/span><\/p>\n Analiza e P\u00ebrgjithshme e Kosov\u00ebs (CCA) \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsimi p\u00ebr gjendjen dhe zhvillimin e orientuar drejt s\u00eb ardhmes, i pavarur dhe i bazuar n\u00eb prova, q\u00eb realizohet nga Ekipi i Kombeve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Kosov\u00eb (UNKT). Ai sh\u00ebrben si nj\u00eb vler\u00ebsim i integruar i zhvillimit t\u00eb Kosov\u00ebs, duke iu referuar objektivave t\u00eb Agjend\u00ebs 2030 p\u00ebr Zhvillim t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm. Kjo analiz\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr hartimin e Planit t\u00eb ardhsh\u00ebm Strategjik t\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr Zhvillim t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm 2026-2030.<\/span><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prishtin\u00eb, 24.06.2025 Tensionet e pazgjidhura politike me Serbin\u00eb dhe situata e brisht\u00eb n\u00eb veri t\u00eb vendit vazhdojn\u00eb t\u00eb ndikojn\u00eb negativisht n\u00eb stabilitetin dhe n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1423,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-1422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shoqerore-sq"],"yoast_head":"\n