Prishtin\u00eb, 15 shtator 2025<\/p>\n
Fuqia e protestave n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb e jasht\u00ebzakonshme, e pamatshme dhe mendoj se askush nuk duhet ta n\u00ebnvler\u00ebsoj\u00eb fuqin\u00eb e popullit, thot\u00eb Sreqko Gjukiq, ish-diplomat dhe an\u00ebtar i Forumit p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Serbi.<\/p>\n
Ai n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Geopost shton se regjimi n\u00eb Beograd tani \u00ebshtc n\u00eb nj\u00eb kurth, pa asnj\u00eb rrug\u00ebdalje nga kjo situat\u00eb p\u00ebrve\u00e7se t\u00eb largohet nga pushteti.<\/p>\n
\u201cSigurisht, nj\u00eb regjim kaq diktatorial dhe autoritar nuk do ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb absolutisht e nevojshme.\u201d Qeveria, thekson ai, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e vet\u00ebdijshme se po hyjm\u00eb n\u00eb faz\u00ebn p\u00ebrfundimtare t\u00eb \u201cluft\u00ebs civile n\u00eb Serbi\u201d. Ai shton se lufta civile n\u00eb Serbi nuk ka vazhduar vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb ose dy muajt e fundit. \u201cLufta civile n\u00eb Serbi ka vazhduar q\u00eb kur kjo qeveri erdhi n\u00eb pushtet. At\u00ebher\u00eb e ndau popullin n\u00eb dy kampe.\u201d Gjukiq \u00ebsht\u00eb i bindur se Serbia ka ende dit\u00eb dhe jav\u00eb zgjidhjeje p\u00ebrpara dhe se kjo zgjidhje, \u201cm\u00eb duket mua, sipas nj\u00eb logjike, do t\u00eb arrij\u00eb kulmin diku rreth p\u00ebrvjetorit t\u00eb katastrof\u00ebs q\u00eb ndodhi n\u00eb Novi Sad.\u201d<\/p>\n
Cili \u00ebsht\u00eb potenciali i protestave aktuale disamujore n\u00eb Serbi, dhe a mund ta prish\u00eb nd\u00ebrhyrja e forcave t\u00eb siguris\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb dukshme midis protestuesve, rrug\u00ebn drejt nj\u00eb Serbie potencialisht pak m\u00eb t\u00eb mir\u00eb?<\/p>\n
Gjukiq:\u00a0Dhe 10 ose 11 muajt e fundit kan\u00eb treguar tashm\u00eb se ky pushtet nuk po dob\u00ebsohet. Dhe n\u00eb fakt, pyetja kryesore sot \u00ebsht\u00eb se si t\u2019i japim fund k\u00ebtyre protestave, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ato t\u00eb marrin nj\u00eb form\u00eb demokratike, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike dhe jo n\u00eb ndonj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tjet\u00ebr brutale, jodemokratike. Mendoj se kjo \u00ebsht\u00eb pyetja kryesore me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballet l\u00ebvizja, kryengritja n\u00eb Serbi. Mendoj se edhe vet\u00eb regjimi \u00ebsht\u00eb i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Dhe se tani \u00ebsht\u00eb thjesht n\u00eb nj\u00eb kurth, pa rrug\u00ebdalje nga kjo situat\u00eb p\u00ebrve\u00e7se t\u00eb largohet nga pushteti, por sigurisht q\u00eb nj\u00eb regjim kaq diktatorial autoritar nuk do ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00ebse nuk detyrohet.<\/p>\n
Dhe t\u00eb gjitha rrethanat e \u00e7ojn\u00eb at\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimin se shum\u00eb shpejt do t\u00eb gjendet n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ku do t\u00eb duhet t\u00eb t\u00ebrhiqet nga skena politike n\u00eb Serbi, pavar\u00ebsisht nga t\u00eb gjitha thashethemet e ndryshme q\u00eb qarkullojn\u00eb. P\u00ebrfshir\u00eb at\u00eb q\u00eb keni shtuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje \u2013 sh\u00ebrbime t\u00eb caktuara q\u00eb ishin t\u00eb p\u00ebrfshira, e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Sh\u00ebrbimet kan\u00eb punuar dhe jan\u00eb gjithmon\u00eb duke punuar, un\u00eb kurr\u00eb nuk do t\u2019i vendosja ato mbi pushtetin e popullit, as nuk jan\u00eb mbi pushtetin e popullit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb treguar tashm\u00eb nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ngjarjesh, nj\u00eb s\u00ebr\u00eb rrethanash historike, nj\u00eb s\u00ebr\u00eb gj\u00ebrash, n\u00eb fund t\u00eb fundit n\u00eb vet\u00eb Serbin\u00eb. Sepse n\u00ebse ato kan\u00eb punuar, dhe kan\u00eb punuar q\u00eb nga fillimi, kur l\u00ebvizja studentore ishte m\u00eb e dob\u00ebt, m\u00eb e \u00e7organizuar, tani l\u00ebvizja, si\u00e7 thash\u00eb, \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb nj\u00eb proces t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm civil, tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb forc\u00eb e pandalshme dhe asnj\u00eb sh\u00ebrbim nuk mund ta ndaloj\u00eb at\u00eb, asnj\u00eb sh\u00ebrbim nuk mund ta parandaloj\u00eb at\u00eb. Pra, do t\u00eb thoja se, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb p\u00ebr disa vite para rezultatit t\u00eb viteve 1990, po p\u00ebrballemi me dit\u00eb dhe jav\u00eb zgjidhjeje, dhe m\u00eb duket se, sipas nj\u00eb logjike t\u00eb caktuar, kjo zgjidhje do t\u00eb arrij\u00eb kulmin diku rreth p\u00ebrvjetorit t\u00eb katastrof\u00ebs q\u00eb ndodhi n\u00eb Novi Sad (1 n\u00ebntor) dhe mori kaq shum\u00eb jet\u00eb t\u00eb pafajshme, dhe as sot nuk i njohim autor\u00ebt dhe fajtor\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ende ende ecin p\u00ebrreth dhe mburren me lirin\u00eb e tyre.<\/p>\n
Ju that\u00eb se do t\u00eb jen\u00eb vet\u00ebm edhe disa jav\u00eb. A do t\u00eb thot\u00eb kjo q\u00eb qeveria do ta p\u00ebrshkall\u00ebzoj\u00eb brutalitetin q\u00eb po shohim n\u00eb rrug\u00eb, dhe n\u00ebse e shohim nga jasht\u00eb, disa do t\u00eb thon\u00eb se Serbia po rr\u00ebshqet n\u00eb luft\u00eb civile. Cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtypja juaj?<\/p>\n
Gjukiq:\u00a0Mendoj se qeveria do t\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb brutale ndonj\u00ebher\u00eb. Nuk mund t\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs, sepse ndihet sikur njer\u00ebzit po reagojn\u00eb edhe m\u00eb dhunsh\u00ebm ndaj k\u00ebtij brutaliteti. Qeveria \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e vet\u00ebdijshme se po hyjm\u00eb n\u00eb faz\u00ebn p\u00ebrfundimtare t\u00eb luft\u00ebs civile n\u00eb Serbi. Le t\u00eb mos e g\u00ebnjejm\u00eb veten dhe t\u00eb mendojm\u00eb se lufta civile n\u00eb Serbi ka vazhduar vet\u00ebm p\u00ebr muajin e fundit, dy dit\u00ebt, ose nuk e di sa jav\u00eb.<\/p>\n
Lufta civile n\u00eb Serbi ka vazhduar q\u00eb kur kjo qeveri erdhi n\u00eb pushtet. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ajo e ndau popullin n\u00eb dy pjes\u00eb. Popullin e tyre dhe popullin ton\u00eb. Policin\u00eb e tyre dhe policin\u00eb ton\u00eb. Ajo i ndau njer\u00ebzit n\u00eb patriot\u00eb dhe tradhtar\u00eb, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb dhe t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. Qeveria serbe ka nj\u00eb fjalor shum\u00eb t\u00eb pasur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar se si i ka ndar\u00eb dhe vazhdon t\u2019i ndaj\u00eb qytetar\u00ebt e saj.
\nDhe nuk kam asnj\u00eb dyshim se n\u00eb t\u00eb gjitha vitet q\u00eb kur qeveria aktuale neoradikale erdhi n\u00eb pushtet n\u00eb Serbi, ka pasur nj\u00eb luft\u00eb civile.<\/p>\n
Lufta civile nuk do t\u00eb thot\u00eb vet\u00ebm luftime n\u00eb rrug\u00eb ose, akoma m\u00eb keq, t\u00eb sht\u00ebna n\u00eb rrug\u00eb. Lufta civile do t\u00eb thot\u00eb dhe fillon me fjal\u00eb, dhe k\u00ebtu agresioni dhe lufta civile me fjal\u00eb filluan pik\u00ebrisht kur nj\u00eb qeveri neoradikale erdhi n\u00eb pushtet n\u00eb Serbi.<\/p>\n
Pra, kjo ka ndodhur p\u00ebr rreth dhjet\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb vjet, por vitet e fundit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshpejtuar, dhe tani me k\u00ebto protesta nuk kemi vet\u00ebm nj\u00eb luft\u00eb civile verbale, por kemi edhe nj\u00eb p\u00ebrballje n\u00eb rrug\u00eb, si\u00e7 e kemi par\u00eb n\u00eb jav\u00ebt e fundit, dhe sigurisht q\u00eb tani do t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb faz\u00ebn e saj logjike p\u00ebrfundimtare.<\/p>\n
T\u00eb mos harrojm\u00eb se Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, nuk e p\u00ebrmendi Serbin\u00eb n\u00eb fjalimin e saj k\u00ebt\u00eb jav\u00eb. Pse? A u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb autoriteteve serbe pak m\u00eb shum\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u200b\u200bp\u00ebr manovrim?<\/p>\n
Gjukiq:\u00a0Pyetja \u00ebsht\u00eb pse kjo mungonte n\u00eb fjalimin e saj, i cili, si\u00e7 thon\u00eb, iu drejtua kombit, Evrop\u00ebs, Bashkimit Evropian e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Mendoj se ka dy gj\u00ebra k\u00ebtu. E para \u00ebsht\u00eb se ajo ende nuk mund t\u00eb heq\u00eb qafe \u2018Aleksandarin e saj t\u00eb dashur\u2019. Sepse kujtojm\u00eb se jo shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb ajo ishte mysafire e Aleksandar Vu\u00e7iqit dhe se iu drejtua atij si \u2018Aleksandari im i dashur\u2019 ose \u2018I dashur Aleksandar\u2019, si\u00e7 e kishte quajtur tashm\u00eb. Pra, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment. Momenti i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb ky moment ideologjik. Ka an\u00ebtar\u00eb t\u00eb k\u00ebtij fraksioni t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb, opsionit politik t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb Partis\u00eb Popullore Evropiane (PPE), n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn partia e Vu\u00e7iqit ka statusin e v\u00ebzhguesit, me ambicie t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb an\u00ebtare.<\/p>\n
Mund t\u00eb shohim se gj\u00ebrat jan\u00eb p\u00ebrmbysur plot\u00ebsisht, dhe besoj se Ursula von der Leyen thjesht nuk mund ta kuptoj\u00eb shkall\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kan\u00eb ndryshuar gj\u00ebrat n\u00eb Serbi dhe shkall\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ngjarjet n\u00eb Serbi kan\u00eb ndryshuar situat\u00ebn n\u00eb Bashkimin Evropian n\u00eb lidhje me ngjarjet n\u00eb Serbi. Jo vet\u00ebm n\u00eb Parlamentin Evropian, ku k\u00ebto dit\u00eb u thyen shtizat mbi Serbin\u00eb, ose m\u00eb sakt\u00eb, shtizat nuk u thyen, por shtizat u koordinuan mbi Serbin\u00eb, sepse pati praktikisht debat unanim dhe q\u00ebndrime unanime, t\u00eb nj\u00ebjtat q\u00ebndrime mbi situat\u00ebn n\u00eb Serbi, shkeljen e t\u00eb drejtave themelore t\u00eb njeriut dhe vlerave themelore evropiane.<\/p>\n
T\u00eb gjitha pal\u00ebt ran\u00eb dakord \u2013 nga e majta n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb \u2013 p\u00ebrfshir\u00eb Partin\u00eb Popullore Evropiane dhe presidentin e saj (Manfred \u00cbeber) nga fraksioni i Parlamentit Evropian, i cili madje premtoi dhe tha se statusi i v\u00ebzhguesit t\u00eb Partis\u00eb Popullore Serbe (SNS) n\u00eb k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar evropian t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb do t\u00eb rishikohej. Pra, gj\u00ebrat kan\u00eb ndryshuar ndjesh\u00ebm n\u00eb lidhje me Serbin\u00eb, dhe p\u00ebrs\u00ebri, m\u00eb lejoni t\u2019ju kujtoj me nj\u00eb fjali se student\u00ebt kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut ky\u00e7 n\u00eb k\u00ebt\u00eb. Le t\u00eb kujtojm\u00eb maraton\u00ebn e tyre dhe luft\u00ebn e tyre p\u00ebr demokraci, dhe t\u00eb gjith\u00eb e respektojn\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n
Shoh q\u00eb l\u00ebvizja studentore n\u00eb Serbi dhe student\u00ebt e Serbis\u00eb tani jan\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb nominuar p\u00ebr \u00c7mimin Saharov n\u00eb Evrop\u00eb, i cili jepet pik\u00ebrisht p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb tilla si ato t\u00eb iniciuara nga student\u00ebt serb\u00eb.<\/p>\n
A mendoni se deklarata e \u00cbeberit se PPE mund ta p\u00ebrjashtoj\u00eb SNS-n\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebsimi i asociuar do t\u00eb mbetet n\u00eb nivel retorike, apo do t\u00eb ket\u00eb realisht ndonj\u00eb prerje?<\/p>\n
Gjukiq:\u00a0Jo, mendoj se do t\u00eb ndodh\u00eb gjithsesi. Ndoshta p\u00ebr disa njer\u00ebz, gjith\u00e7ka q\u00eb ka ndodhur deri m\u00eb tani duhet t\u00eb kishte ndodhur shum\u00eb m\u00eb shpejt, dhe mendoj se duhet t\u00eb kishte ndodhur shum\u00eb m\u00eb shpejt dhe q\u00ebllimi i v\u00ebrtet\u00eb i protestave n\u00eb Serbi duhet t\u00eb ishte njohur.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, ne gjithashtu e dim\u00eb pse kjo nuk ndodhi, sepse Vu\u00e7iq po blinte politikan\u00eb evropian\u00eb e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Por tani maskat kan\u00eb r\u00ebn\u00eb. Pra, nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me Brukselin dhe Parlamentin Evropian, por me faktin se shum\u00eb vende tashm\u00eb e kuptojn\u00eb k\u00ebt\u00eb. Keni edhe Austrin\u00eb, Gjermanin\u00eb dhe shum\u00eb vende t\u00eb tjera q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim objektiv t\u00eb situat\u00ebs n\u00eb Serbi. Dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces q\u00eb nuk mund t\u00eb ndalet. M\u00eb lejoni t\u00eb p\u00ebrmend vet\u00ebm se vendet tona fqinje n\u00eb Bashkimin Evropian, Kroacia dhe Sllovenia, po i shohin gjithashtu proceset n\u00eb vendin ton\u00eb p\u00ebrmes k\u00ebtyre syve evropian\u00eb, dhe mendoj se ky proces ka filluar me shpejt\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb drejt, shpresoj, nj\u00eb fundi demokratik.<\/p>\n
Pas anulimit t\u00eb diskutimit n\u00eb panel \u201cSerbia: nj\u00eb vend kandidat strategjik n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebkryq kritik\u201d, n\u00eb t\u00eb cilin Ana Brnabiq ishte planifikuar t\u00eb fliste n\u00eb Bruksel t\u00eb premten, misioni serb n\u00eb BE do ta pres\u00eb kryetarin e parlamentit serb n\u00eb aktivitetin e vet. A ting\u00ebllon kjo si letra e Aleksandar Vu\u00e7iqit drejtuar The Guardian, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai mburrej, por q\u00eb n\u00eb fakt p\u00ebrfundoi n\u00eb seksionin e letrave drejtuar redaktorit?<\/p>\n
Gjukiq:\u00a0\u00a0Epo, \u00ebsht\u00eb e trishtueshme q\u00eb qeveria serbe ka m\u00ebsuar t\u00eb debatoj\u00eb ose midis vetes ose p\u00ebrmes mediave t\u00eb saj, dhe se mund t\u2019u thot\u00eb opozit\u00ebs dhe njer\u00ebzve q\u00eb nuk pajtohen me qeverin\u00eb, me q\u00ebndrimet e saj, me politikat e saj, t\u00eb mos i d\u00ebgjojn\u00eb, t\u2019i injorojn\u00eb.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, The Guardian ka treguar se ku i takon letra e Vu\u00e7iqit, dhe tani ky panel, i cili supozohet t\u00eb zhvillohet n\u00eb Bruksel, ka treguar se jo t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb panel do t\u00eb duartrokasin dhe brohorasin p\u00ebr Ana Brnabiqin dhe politik\u00ebn serbe. P\u00ebrkundrazi, njer\u00ebzit duan t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe gj\u00ebrat e duhura dhe vlerat demokratike, jo mashtrime dhe g\u00ebnjeshtra me t\u00eb cilat i kemi bombarduar p\u00ebr 14, 13 vjet q\u00eb kur erdh\u00ebn n\u00eb pushtet.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prishtin\u00eb, 15 shtator 2025 Fuqia e protestave n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb e jasht\u00ebzakonshme, e pamatshme dhe mendoj se askush nuk duhet ta n\u00ebnvler\u00ebsoj\u00eb fuqin\u00eb e popullit,<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":11975,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-11974","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politike-sq"],"yoast_head":"\n