Arbani iz Zare – tri veka u odbrani identiteta

Priština, 24. maj 2026. 18:33

Tri veka udaljeni od albanskih zemalja, Arbani iz Zare nastavljaju da čuvaju svoj jezik, tradiciju i nacionalni identitet, ostajući jedno od najjačih svedočanstava albanskog otpora u dijaspori. Naseljena u Hrvatskoj od 1726. godine, ova albanska zajednica je uspela da opstane usred istorijskih izazova i procesa asimilacije, održavajući vezu sa svojim poreklom iz Skadarskog kraja.

Arbani su migrirali pre vekova iz raznih albanskih oblasti kao što su Šestani, Ljara, Brisku, Pinči i Murići, da bi se naselili u Arbanasima, blizu grada Zadra. Iako odvojeni od svoje domovine, sačuvali su svoje običaje, kulturu i elemente albanskog jezika, stvarajući jedinstveni identitet koji i danas živi.

Istoričari i istraživači smatraju zajednicu Arbena važnim delom albanskog nacionalnog nasleđa. U ovom kontekstu, pominje se i doprinos istraživača Aleksandra Stipčevića, autora knjige „Albanci za Arbenešet Zare“, koja dokumentuje istoriju i kulturni značaj ove zajednice tokom vekova.

Prema rečima istraživača Naila Drage, Arbenešije predstavljaju jedan od najznačajnijih primera očuvanja albanskog identiteta van etničkih područja. On ocenjuje da je njihovo nasleđe važan deo albanskog istorijskog i kulturnog pamćenja, svedočeći o snažnoj vezi koju je dijaspora održavala sa svojim korenima.