1.597 dece u školama sa malo učenika, stručnjaci upozoravaju na društvene posledice

Priština, 16. maj 2026. 21:11

Učenje u školama sa malo učenika može negativno uticati na društveni, emocionalni razvoj i posvećenost dece učenju, ocenjuju psiholozi i sociolozi. Prema njima, nedostatak vršnjaka, socijalizacije i konkurencije unutar učionice stvara monotoniju i teškoće u socijalnoj adaptaciji učenika. Na Kosovu 1.597 učenika pohađa škole sa manje od 60 učenika.

Psiholozi i sociolozi procenjuju da učenje u školama sa manje učenika može uticati na to da deca budu povučenija i manje posvećena učenju.

Smatraju da je brojka od 1.597 učenika koji pohađaju škole sa manje od 60 dece zabrinjavajuća.

Sociolog Genc Kserdža kaže da odeljenja sa malo učenika direktno utiču na društveni razvoj dece.

„Pre svega, razred je prazan, bezdušan je, nema socijalizacije, nema mogućnosti za istinski razgovor, ti dani nastave mogu više ličiti na monotoniju, dok nema takmičenja između učenika gde bi oni prikazivali vrednosti ili različite nijanse veština koje bi učenici pokazivali pred nastavnikom tokom takmičenja unutar razreda. Mislim da su to kazne kada se čas održava sa jednim ili dva učenika. Razred nema pripremu, sadržaj koji bi trebalo da ima“, rekao je Kserksa.

On kaže da se časovi u ovim razredima mogu nazvati i „mehaničkim časovima za predstavu“.

„Ovo nužno utiče na njihov sistem razvoja deteta jer ima malo socijalizacije, imamo trku ili takmičenje koje se odvija između dece da izraze ko ima različite talente, onda se unutar časa stvara monotonija, apatija, zapravo mehanički čas za ‘oči i obraze’“, dodao je Kserksa.

Čak i psiholog, Tringa Visoka, procenjuje da nedostatak vršnjaka utiče na emocionalni razvoj i socijalnu adaptaciju dece.

„Pored socijalizacije ili interakcije, drugi aspekt je emocionalni razvoj, jer ako ima malo dece, odnosno manje je razgovora, manje socijalizacije, s druge strane, nema mnogo događaja u učionici ili događaja koji mogu uticati na emocionalni razvoj dece. Možda su manje pripremljena za život, možda su manje socijalizovana, možda ne poznaju svet baš dobro, možda ne poznaju karaktere ljudi. Na primer, ako iz tog kontrasta 4-5 učenika koji su bili u učionici i bili su u okruženju sa 20 ili više ljudi, to bi moglo imati negativan uticaj, ne bi se mogli prilagoditi, ili bi se mogli socijalizovati, bili bi zatvoreniji u sebe“, izjavila je Visoka.

Na Kosovu postoji ukupno 193 odvojene matične i paralelne škole koje se planiraju zatvoriti do 2030. godine, jer imaju manje od 60 učenika.

Odluke su donete na osnovu zakonskih kriterijuma i broja učenika, deleći škole u ​​tri kategorije: visok, srednji i nizak prioritet za zatvaranje.

Do sada je MEST dao saglasnost za zatvaranje 14 škola obaveznog obrazovanja.