Tužilački dosije protiv 21 lica zbog proterivanja preko 800.000 Albanaca 1999 godine

Priština, 18 avgust 2025

Specijalno tužilaštvo Republike Kosovo podiglo je 15. avgusta 2025. godine optužnicu u odsustvu protiv 21 osobe u vezi sa proterivanjem preko 800.000 Albanaca tokom rata na Kosovu 1999. godine.
„Zakletva na pravdu” obezbedila je optužnicu u kojoj su optuženi: Zlatomir Pešić, Mladen Ćirković, Radomir Marković, Duško Adamović, Obrad Stevanović, Živko Trajković, Goran Radosavljević, Bogoljub Janičević, Slaviša Ivanović, Boško Vukićević, Sreten Popović, Nikola Petrović, Krsman Jelić, Ljubiša Stefan, Živko Miloš, Demirović, Ljubiša, Stefan. Došan, Ljubinko Cvetić, Božidar Filić i Milovan Kovačević.
Koje su bile pozicije optuženih?
Zlatomir Pešić je optužen u svojstvu komandanta Vojnog okruga u Prištini, Mladen Čirković – u svojstvu komandanta 15. oklopne brigade Vojske Savezne Republike Jugoslavije u regionu Prištine, Radomir Marković – u svojstvu načelnika Odeljenja državne bezbednosti RDB (deo MUP-a), Duško Adamović – u svojstvu pomoćnika načelnika Uprave policije u MUP-u, Obrad Stevanović – u svojstvu načelnika Uprave Specijalnih policijskih jedinica MUP-a za Kosovo, Živko Trajković – u svojstvu komandanta Specijalnih antiterorističkih jedinica, Goran Radosavljević – u svojstvu komandanta Odeljenja za borbu protiv terorizma Specijalnih policijskih jedinica i za podjedinice poznate kao Poterne operativne grupe u okviru MUP-a Srbije.
Prema optužnici STRK, optuženi Bogoljub Janičević je optužen u svojstvu načelnika SUP-a Uroševač, u godinama od 1998. do aprila 1999. i od 1999. godine na funkciji načelnika SUP-a Priština, Slaviša Ivanović – u svojstvu rukovodioca sektora u SUP-u Priština, Boško Vukićević – u svojstvu rukovodioca sektora za krvne zločine u SUP-u Priština, Sreten Popović – u svojstvu komandanta voda operativne grupe OPG, koja je pripadala 124. interventnoj jedinici policije specijalnih policijskih jedinica (PJP), Nikola Petrović – u svojstvu komandanta 175. pešadijske brigade, Krsman Jelić – u svojstvu komandanta 243. mehanizovane brigade Vojske Savezne Republike Jugoslavije, Ljubiša Stojimirović – u svojstvu komandanta 72. specijalne brigade Vojske Savezne Republike Jugoslavije.
Prema optužnici, Božidar Delić se tereti za ulogu komandanta 549. mehanizovane pešadijske brigade Vojske Savezne Republike Jugoslavije, u regionu Prizrena i regionu Đakovice. Radojko Stefanović – u svojstvu komandanta 52. mešovite artiljerijske brigade Vojske Savezne Republike Jugoslavije u regionu Gnjilana, Dragan Živanović – u svojstvu komandanta 125. motorizovane brigade Prištinskog korpusa Vojske Savezne Republike Jugoslavije, Miloš Došan – u svojstvu komandanta 52. brigade protivvazdušne odbrane Vojske Savezne Republike Jugoslavije, u regionu Đakovice, Ljubinko Cvetić – u svojstvu načelnika SUP-a u Mitrovici, Božidar Filić – u svojstvu načelnika SUP-a u Uroševcu i Milovan Kovačević – u svojstvu načelnika Sekretarijata unutrašnjih poslova u Đakovici (SUP).
Dela koje je svaki optuženi preduzeo pojedinačno:

Specijalno tužilaštvo tereti 21 optuženog da su vršili efektivnu vlast i kontrolu nad snagama koje su delovale pod njihovom odgovornošću u regionima u kojima su imali zone odgovornosti prema gore navedenim pozicijama tokom januara i juna 1999. godine.

Navodi se da su optuženi bili svesni i imali informacije, a na osnovu operativnih izveštaja, interne komunikacije i sopstvenog prisustva u tim područjima, imali su dovoljno saznanja da se pod njihovom kontrolom sprovode akcije koje uključuju uništavanje imovine, uključujući paljenje kuća i civilne infrastrukture, progon i proizvoljno pritvaranje lica na etničkoj osnovi, uključujući oružane napade na sela i gradove u kojima žive albanski civili, sa ciljem prisilnog raseljavanja.
Ova dela, prema optužnici, rezultirale su organizovanjem prisilnih kolona albanskih civila sa ciljem deportacije sa Kosova u Republiku Albaniju i Makedoniju, što je ukupno iznosilo 862 hiljade 979 deportovanih civila.
U optužnici se navodi da optuženi nisu preduzeli neophodne i razumne mere koje su bile u njihovoj nadležnosti i odgovornosti da spreče izvršenje ovih dela, da odvrate počinioce ili da ih kazne ili da ih prijave kao nezakonite radnje. Prema rečima STRK, ove radnje su sankcionisane prema običajima ratovanja i da su optuženi prekršili član 3 zajednički za četiri Ženevske konvencije, član 50, 51, 86, 87 Protokola I i član 13, 14, 17 Protokola II.