Haško tužilaštvo: Ambicije optuženih prevazišle su cilj oslobođenja Kosova

Priština, 1. jun 2026. 14:58

Kancelarija specijalizovanog tužioca pri Specijalizovanim vijećima Kosova u Hagu, u svom završnom podnesku navela je da su oni koje označava kao članove Udruženog zločinačkog poduhvata imali ambicije koje su prevazilazile cilj oslobođenja Kosova.

Dakle, Tužilaštvo u svom podnesku navodi da su bivši lideri OVK: Hašim Tači, Kadri Veselji, Redžep Seljimi, Jakup Krasnići, kao i drugi članovi, imali za cilj i preuzimanje vlasti te uspostavljanje kontrole na Kosovu, pored cilja oslobođenja.

Prema Tužilaštvu, četvorica optuženih su zajedno sa drugim osobama taj cilj ostvarivali putem nezakonitog zastrašivanja, zlostavljanja, primjene nasilja i uklanjanja osoba koje su smatrane protivnicima.

Tužilaštvo navodi da su mete bili pojedinci za koje se smatralo da sarađuju ili su povezani sa snagama ili zvaničnicima SRJ ili tadašnjim državnim institucijama; da ne podržavaju ciljeve ili metode OVK, a kasnije ni Privremene vlade Kosova, uključujući osobe povezane sa LDK-om, kao i osobe srpske, romske i drugih nacionalnosti. Jednom riječju, prema njihovim tvrdnjama, radilo se o osobama koje su smatrane protivnicima, prenosi „Zakletva za pravdu“.

Prema Tužilaštvu, tokom cijelog perioda obuhvaćenog optužnicom, rukovodstvo OVK, a kasnije i Privremene vlade Kosova, nastojalo je da se predstavi kao jedini istinski glas Albanaca, što je uključivalo potiskivanje i uklanjanje etabliranog političkog rukovodstva kosovskih Albanaca, koje su uglavnom činili Vlada u egzilu na čelu sa Ibrahimom Rugovom i Bujarom Bukošijem.

Tužilaštvo navodi da je početkom devedesetih godina OVK formirana kao oružana grupa pod okriljem ilegalnog pokreta – Narodni pokret Kosova (LPK).

Dalje se navodi da su na ključnom osnivačkom sastanku u Prekazu 1993. godine učestvovali Hašim Tači, Kadri Veselji, Jakup Krasnići, Sami Ljuštaku i Sahit Jašari. Osnivači Glavnog štaba OVK, prema Tužilaštvu, bili su Hašim Tači, Redžep Seljimi, Kadri Veselji, Azem Silja, Sokol Bašota, Lahi Brahimaj i Dželadin Gaši, poznat pod nadimkom „Plaku“.

Tužilaštvo dalje navodi da je, za razliku od Rugovine i politike nenasilja LDK-a, OVK promovisala platformu LPK-a za oružanu borbu. Kao argument navode političku izjavu u kojoj se, prema njima, kaže: „Oslobodilačka vojska Kosova nije bila neodlučna kada je započela svoju borbu. Kada je započela rat, vodila se motom: Ili će Kosovo postati naše ili će se pretvoriti u pepeo.“

Za saopštenja OVK navodi se da su polagala pravo na suverenitet nad Kosovom i da su obećavala da neće prihvatiti nijedan sporazum koji bi isključio OVK iz pregovora, uz prijetnju da će svako ko pristane na nešto manje od pune nezavisnosti biti „kažnjen zbog izdaje“.

Tužilaštvo pominje i prvo javno pojavljivanje OVK 1997. godine, navodeći da je Seljimi proglasio OVK jedinom ozbiljnom snagom za ostvarenje ideala i težnji Albanaca, dok je kasnije i Saopštenje broj 40 ponovilo da se Kosovo može osloboditi samo oružanim otporom, a ne „telefonom ili iz kancelarija“ i „propalog pacifističkog pokreta“.

Dalje se navodi da su Oružane snage Republike Kosovo (FARK) smatrane prijetnjom jedinstvu OVK i autoritetu Glavnog štaba. Čak i kada su vojnici povezani sa LDK-om ili FARK-om kasnije integrisani u OVK, prema Tužilaštvu, nastavili su da budu optuživani da pokušavaju da unište OVK iznutra i bili su pod sumnjom.

Kada je riječ o sredstvima prikupljanim u dijaspori za rat na Kosovu, Tužilaštvo navodi izjavu Hašima Tačija u kojoj je, prema njihovim tvrdnjama, rekao da je Bujar Bukoši zloupotrijebio novac i koristio ga za finansiranje „bratoubistva“.

Za Jakupa Krasnićija Tužilaštvo navodi da je kroz medijske intervjue učvršćivao tvrdnje Glavnog štaba o autoritetu, izjavljujući: „U ovom trenutku odluke za Kosovo ne donosi Rugova, već OVK.“

Tužilaštvo takođe pominje političke izjave i saopštenja u kojima se navodilo da je OVK odlučujući faktor za vođenje pregovora između Prištine, međunarodne zajednice i Beograda.

Dalje, Tužilaštvo u svom podnesku navodi da je i svjedok odbrane, Kristofer Hil, priznao da je, prema njegovom shvatanju, OVK nastojala da zamijeni Ibrahima Rugovu i LDK, kako bi sebe učvrstila kao glas nezavisnog Kosova.

Tužilaštvo: Nakon napada na Jašarijeve preduzeti konkretni koraci za kontrolu Kosova, ojačan uticaj Tačija

Tužilaštvo navodi da su tokom cijelog perioda optužnice članovi Udruženog zločinačkog poduhvata ne samo polagali pravo na politički i vojni autoritet, već su preduzimali konkretne korake za uspostavljanje i jačanje kontrole na Kosovu.

Nakon napada na porodicu Jašari u martu 1998. godine, Tužilaštvo navodi da su Hašim Tači i Kadri Veselji doveli na Kosovo grupu sastavljenu uglavnom od članova LPK-a.

Po dolasku u Drenicu, rukovodioci OVK su, prema Tužilaštvu, razgovarali o organizaciji i rasporedili članove po različitim opštinama radi regrutacije i vojne organizacije. Fatmir Ljimaj angažovan je u Mališevu i Klečki, Šukri Buja u Lipljanu i Štimlju, Ismet Jašari u Suvoj Reci, Agim Bajrami u Kačaniku, dok su Sami Ljuštaku i Sahit Jašari ostali u Drenici na rukovodećim pozicijama.

Prema Tužilaštvu, ovakva raspodjela važnih ličnosti LPK-a ojačala je uticaj Tačija i Glavnog štaba OVK.

Navodi se da je, paralelno sa jačanjem političkih i vojnih struktura, OVK počela da uređuje i civilna pitanja na teritorijama koje je kontrolisala. Glavni štab je donio odluke o uvođenju taksi za vozila registrovana kod srpskih vlasti i za pripadnike dijaspore, predviđajući kaznene mjere, uključujući oduzimanje pasoša onima koji ih ne poštuju.

Primjenu tih odluka, prema Tužilaštvu, sprovodila je Vojna policija OVK. Takođe se navodi da je Brigada 121 u svojim izvještajima identifikovala djelovanje LDK-a kao prepreku uspostavljanju autoriteta u pojedinim područjima.

Tužilaštvo tvrdi da je krajem marta 1999. godine, tokom kontakata sa predstavnicima vlade Bujara Bukošija, Gani Krasnići iznio uslove za saradnju: priznanje programa OVK, priznanje Privremene vlade Kosova i njeno potčinjavanje Glavnom štabu, poštovanje propisa OVK, ulazak na Kosovo i predaju sjedišta u Tirani Ministarstvu odbrane Privremene vlade Kosova.

U istom periodu, Glavni štab je tvrdio da su jedine legitimne institucije na Kosovu Privremena vlada Kosova sa Hašimom Tačijem kao premijerom i OVK pod vođstvom Glavnog štaba. Istovremeno su drugi politički lideri, uključujući Bujara Bukošija, predstavljani kao protivnici tih struktura.

Dalje se navodi da je plan zaplijenjen od Ganija Krasnićija pokazivao detaljne pripreme za transformaciju OVK u državne strukture, uključujući nacionalnu gardu, civilnu policiju i državnu administraciju.

Tužilaštvo ističe da su nakon Kumanovskog sporazuma i povlačenja srpskih snaga u junu 1999. godine OVK i Privremena vlada Kosova brzo djelovali kako bi uspostavili institucionalnu kontrolu na terenu. Jedinice OVK raspoređene su širom Kosova i preuzele su kontrolu nad opštinskim zgradama, policijskim stanicama, sudovima, školama i javnim preduzećima.

Takođe se navodi da je rukovodstvo OVK i Privremene vlade Kosova, smatrajući sebe pobjedničkom snagom rata, izražavalo zabrinutost zbog uticaja Rezolucije 1244 Savjeta bezbjednosti UN. Na prvom sastanku sa UNMIK-om, Hašim Tači i Redžep Seljimi predstavili su organizacionu strukturu Privremene vlade, sastavljenu uglavnom od predstavnika OVK.

Kada je postalo jasno da UNMIK ima izvršna ovlašćenja prema Rezoluciji 1244, Tači je, prema Tužilaštvu, naglasio da su oni sami formirali Privremenu vladu i da sebe smatraju odgovornim za upravljanje zemljom.

Za Redžepa Seljimija se navodi da je javno izjavio da Vojna policija OVK predstavlja osnovu buduće policije Kosova.

U završnom podnesku Tužilaštvo navodi da su pritvaranja protivnika tokom ljeta 1999. predstavljala nastavak ranije politike prema političkim protivnicima, dok su hapšenja i pritvaranja koja je vršila policija OVK i Privremene vlade Kosova smatrana dijelom šireg nastojanja za vršenje državnog autoriteta.

Inače, završna riječ Tužilaštva počela je 9. februara 2026. godine, a završena je dan kasnije, 10. februara, kada je glavna specijalizovana tužiteljka Kimberli Vest zatražila jedinstvenu kaznu od po 45 godina zatvora za svakog od četvorice optuženih. Istog dana završnu riječ iznio je i zastupnik žrtava Sajmon Los.

Dana 11. februara 2026. završnu riječ iznijela je odbrana Hašima Tačija, nakon čega je počela odbrana Kadrija Veseljija, koja je nastavljena i 12. februara. Istog dana počela je završna riječ odbrane Redžepa Seljimija, koja je završena 13. februara, kada je potom započela završna riječ odbrane Jakupa Krasnićija. Ona je završena 16. februara, nakon čega su uslijedila pitanja sudskog vijeća i odgovori odbrane i Tužilaštva.

Dana 18. februara riječ su dobili i optuženi. Hašim Tači je izjavio da je jedina moć koju je imao bio njegov glas i da OVK nije bila država, već narodni organizam za odbranu od agresora. Kadri Veselji je rekao da ne postoji nijedan dokaz da je počinio zločin i da mu je savjest čista.

Redžep Seljimi je izjavio da su optužbe protiv njih potpuno neosnovane i nepravedne, te da predstavljaju pokušaj da se okalja njihova borba. Dodao je da se nada da će ga pravda vratiti u otadžbinu.

Jakup Krasnići je rekao da mu je uskraćeno pravo na slobodu kao čovjeku u posljednjoj fazi života. Dodao je da je proveo oko 16 godina u zatvoru samo zato što se borio za svoj narod. Takođe je izjavio: „Ako se ljubav prema slobodi sudi kao zločin, onda će i sama istorija biti osuđena.“

Podsjećamo, Kancelarija specijalizovanog tužioca je 30. septembra 2022. godine podnijela izmijenjenu potvrđenu optužnicu protiv Hašima Tačija, Kadrija Veseljija, Jakupa Krasnićija i Redžepa Seljimija, koja sadrži deset tačaka optužbe za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti.

Dana 29. aprila 2022. godine podnijeta je i izmijenjena optužnica u kojoj se tvrdi da su četvorica optuženih počinili ratne zločine i u Gnjilanu, Budakovu i Semetištu.

Dana 9. novembra 2020. godine Jakup Krasnići i Hašim Tači izjasnili su se da nisu krivi po optužbama. Isto je učinio Kadri Veselji 10. novembra, kao i Redžep Seljimi 11. novembra.

Optužnica protiv Hašima Tačija, Kadrija Veseljija, Redžepa Seljimija i Jakupa Krasnićija potvrđena je 26. oktobra 2020. godine.