Vrhovni sud ukida odredbe koje obavezuju penzionere da se prijavljuju u Centar za penzije

Priština, 17. decembar 2025 18:16

Vrhovni sud Republike Kosovo, nakon tužbe podnete od strane E.Š., odlučio je da se ukinu odredbe koje obavezuju penzionere da se prijavljuju u Centar za penzije kako bi potvrdili da su živi.

U odluci Vrhovnog suda se navodi da je odgovornost Ministarstva da koristi sve dostupne mehanizme za identifikaciju penzionera koji su preminuli, te da to nije obaveza koju građanin treba sam da izvršava.

Kompletna odluka:

Prihvaćena je tužba E.Sh., i proglašene su nezakonitim odredbe koje obavezuju penzionere da se prijavljuju u Departman za penzije.

Vrhovni sud je ocenio kao osnovanu tužbu podnosioca E.Š., podnetu protiv tuženog Ministarstva finansija, rada i transfera (MFPT) – Departmana za penzije.

Proglašen je nezakonitim i ukinut član 4, stav 2, Administrativne instrukcije br. 05/2015 (MPMS) o procedurama prijavljivanja, suspendovanja isplate i povraćaja sredstava u slučaju zloupotrebe penzija.

Proglašen je nezakonitim i ukinut član 5, stavovi 1, 2, 3 i 4 iste Instrukcije.

Tužilac E.Sh. podneo je tužbu protiv MFPT-a radi ukidanja podzakonskog akta – Administrativne instrukcije br. 05/2015 (MPMS) o procedurama prijavljivanja, suspendovanja isplate i povraćaja sredstava u slučaju zloupotrebe penzija.

Nakon razmatranja slučaja, Vrhovni sud je utvrdio da paragrafi koji predviđaju posledice za penzionere, kao što je obustava penzije, nisu u skladu sa zakonom i kao takvi su nezakoniti.

Ako se penzioner ne prijavi prema propisanoj proceduri, Ministarstvo je obavezno da prati postojeće izvore informacija kako bi identifikovalo penzionere koji su preminuli. Dakle, primarna odgovornost za verifikaciju statusa života penzionera je na javnom organu, a ne na građaninu. Ova odredba stvara obavezu Ministarstva da koristi sve administrativne mehanizme i zvanične izvore informacija pre nego što preduzme ograničavajuće mere prema penzioneru.

Ustav Republike Kosovo propisuje da podzakonski akti važe samo dok su u skladu sa zakonom, dok takav podzakonski akt koji materijalno utiče na prava građana, kao što je penzija, može biti donet samo zakonom, a ne podzakonskim aktom.

Nadležnost Ministarstva je ograničena samo na tehničko regulisanje načina suspendovanja isplate, i ni u kom slučaju na kreiranje obaveza, rokova ili materijalnih posledica koje zakon ne predviđa.

Zakon br. 04/L-131 o državnim penzijskim šemama ne sadrži nijedan element koji bi Ministarstvu davao ovlašćenje da postavlja materijalne rokove, uvodi gubitke penzija ili menja status korisnika u slučaju ne-prijavljivanja.

Suspendovanje isplate penzije treba da bude poslednja, a ne prva mera. Stoga Vrhovni sud konstatuje da su odredbe UA br. 05/2015, koje ne-prijavljivanje tretiraju kao obavezni razlog za suspendovanje i prate ga nepovratnim materijalnim posledicama, protivzakonite.